«Ναρκοπέδιο» μια παράσταση της Λόλα Αρίας

για το βίωμα του πολέμου των Φωκλαντ

 

           Το Φεστιβάλ βρίσκεται πια σε πλήρη εξέλιξη, είμαστε περίπου στο μέσο των φετινών εκδηλώσεων. Τα πράγματα βαίνουν καλώς, η προσέλευση θεατών είναι αρκούντως ικανοποιητική. Σε ό,τι αφορά το θέατρο έχουμε ήδη ενδιαφέρουσες ελληνικές και ξένες παρουσίες. Να επισημάνουμε επίσης ένα φαινόμενο που στην φετινή του έκταση δεν το είχαμε ξαναδεί: παραστάσεις που προέκυψαν από συνεργασίες ελλήνων και ξένων δημιουργών, επαναπροσδιορίζοντας έτσι την έννοια του διεθνούς, όπως εύστοχα είπε σε συνέντευξή της η νέα πρόεδρος του Φεστιβάλ Χορού Καλαμάτας, κ. Κατερίνα Κασιούμη, μιλώντας για τα εκεί θεάματα.

         Με μια πρωτότυπη, εξαιρετικά πλούσια σημειολογικά ανάγνωση του «Ιούλιου Καίσαρα» του Σαίξπηρ ήρθε φέτος το τρομερό παιδί της ιταλικής πρωτοπορίας, Ρομέο Καστελούτσι (για τον οποίον η υπογράφουσα τρέφει μεγάλο θαυμασμό), ενώ, μας απογοήτευσε μάλλον ο πολυαναμενόμενος «Άμλετ» του Κουρσουνόβας. Ασαφής ανάγνωση του πιο αινιγματικού ίσως έργου του Σαίξπηρ, που ούτε το υπαρξιακό ερώτημα μπόρεσε να διαφωτίσει επαρκώς ούτε για το σύγχρονο ιστορικό τοπίο να μιλήσει με σθένος (εκπεφρασμένη πρόθεση του γνωστού Λιθουανού σκηνοθέτη). Με σωρεία επαναλαμβανόμενων ευρημάτων, επέμεινε στην θεατρική αυτοαναφορικότητα: του θεάτρου μέσα στο θέατρο, ενώ η επιλογή να παρουσιαστεί ο Άμλετ (Darius Meskauskas) ως σαραντάρης δεν έπειθε –τα ερωτήματα του Άμλετ και οι αντιδράσεις του είναι συνυφασμένα με την νεότητά του.

        Η παράσταση που εμάς τουλάχιστον μας συγκίνησε όλως ιδιαιτέρως –ως μορφή και περιεχόμενο- ήταν το «Ναρκοπέδιο» της νεαρής και πολύ ταλαντούχας Αργεντίνας Λόλα Αρίας.

Σκηνή σαν χρονομηχανή

        Η Αρίας διακονεί ένα θέατρο που μοιάζει περισσότερο με κοινωνιολογική έρευνα και ντοκιμαντέρ, ενώ παραμένει μαχητικά και ολόπλευρα θέατρο. Οι δουλειές της ερευνούν θέματα που καίνε, όπως για παράδειγμα, στην παράσταση που είχε παιχτεί και στην Ελλάδα, το 2014 «Η ζωή μου μετά»: έξι πρόσωπα γεννημένα κατά τη διάρκεια της πρόσφατης δικτατορίας στην Αργεντινή ανασυνθέτουν την ζωή των γονιών τους που είχαν εμπλακεί με το καθεστώς είτε ως υποστηρικτές είτε ως αντιστασιακοί. Αναζήτηση προσωπικής ταυτότητας στην σύγχρονη Αργεντινή αλλά και τοποθέτηση απέναντι στα προβλήματα της χώρας.

Image result for Λόλα Αρίας Φεστιβάλ

       Στο «Ναρκοπέδιο» το θέμα της είναι ο πόλεμος για τις νήσους Φώκλαντ (για τους Βρετανούς), Μαβίνας για τους Αργεντίνους –και η γλωσσική αυτή διαφορά με όλες τις σημειολογικές και ιστορικές διαστάσεις-προβάλλεται σωστά στην παράσταση. Κατά την αγαπημένη της πρακτική, η Αρίας συστήνει δυο ομάδες βετεράνων, μια από κάθε πλευρά, και θέτει το ερώτημα τι σημαίνει να είσαι βετεράνος, να έχεις βιώσει και επιβιώσει από ένα πόλεμο. Τρεις άντρες από κάθε πλευρά ανοίγουν μπροστά μας τα περιεχόμενα της μνήμης τους και χωρίς μελοδραματισμούς ή ωραιοποιήσεις, με τις πληγές ακόμα αιμάσσουσες, με τα ερωτήματα αναπάντητα, με τα πάθη υπάρχοντα αλλά αναγκαστικά καταλαγιασμένα, μιλούν για την σύγκρουση Μ. Βρετανίας-Αργεντινής σε ένα πόλεμο που κάνει όσο λίγοι επίκαιρο τον στίχο του Σεφέρη «για ένα πουκάμισο αδειανό».

      Η Αρίας χώνει όμως βαθιά το μαχαίρι. Δεν μένει στην εγγραφή της ιστορίας πάνω στο σώμα και την μνήμη των στρατιωτών. Αναζητά τα αίτια και καταδεικνύει απλά και ουσιαστικά την αληθινή αιτία αυτού του πολέμου: το ντεμπούτο και την καθιέρωση του θατσερισμού στην Αγγλία –πόσο επίκαιρο με τη νέα πρωθυπουργό της Μ. Βρετανίας να δηλώνει θαυμάστρια της Θάτσερ.

      Η σκηνοθέτρια χρησιμοποιεί την σκηνή ως χρονομηχανή και εξερευνά συγκλονιστικά την σχέση μεταξύ εμπειρίας και αφήγησης. Οι έξι άντρες αναπλάθουν τις εμπειρίες τους αλλά μοιάζουν να αγωνιούν μπροστά στο ανείπωτο, στο άρρητο. Ο θεατής νιώθει την προσπάθειά τους να εφεύρουν μια νέα γλώσσα για να αφηγηθούν το τραύμα και σιγά-σιγά παύει να είναι θεατής. Αναμετριέται με τις δικές του πρωτοπρόσωπες αφηγήσεις, βιώνει μια εμπειρία. Έτσι κι αλλιώς αυτό θέλει η Αρίας: ένα θέατρο που να μην είναι θέαμα αλλά εμπειρία –από νέους δρόμους, δηλαδή, συναντά την ανατρεπτική παράδοση του ’70.

ΕΠΟΧΗ, 17.7.2016

 

Advertisements