Η σκηνοθέτρια Χάρη Μαρίνη μας ξεναγεί στη δουλειά των PartSuspended

και μας εξηγεί τα ταξίδια τους.

Χάρη Μαρίνη

 

Η παράσταση «Αφίξεις – αναχωρήσεις. Σταθμός 3» δεν θα μπορούσε να περάσει απαρατήρητη. Είχε ειλικρίνεια, σαφώς οριοθετημένο θέμα, ποιητική ανάπτυξη, έρευνα περιεχομένου και μορφής. Μια ομάδα νέων ανθρώπων δούλεψε με εφευρετικότητα υπό την καθοδήγηση μιας επίσης νέας σκηνοθέτριας, της Χάρη Μαρίνη, που αγαπά το θέατρο και δουλεύει σ’ αυτό ως καλλιτέχνης αλλά και ως θεωρητικός (διδάσκει τεχνικές θεάτρου σε Πανεπιστήμιο της Αγγλίας). Το θέμα της παράστασης ήταν εξαιρετικά επίκαιρο: το ταξίδι, η μετακίνηση, η επικοινωνία τόσο σε συμβολικό επίπεδο όσο και σε πραγματικό. Έτσι στην παράσταση παρακολουθούσαμε περιπτώσεις μεταβάσεων, αλλαγών, ονείρων, επιθυμιών που συναντιούνταν, συνομιλούσαν, εκπλήττονταν, χάνονταν και ξαναβρίσκονταν, έλπιζαν, ανακοίνωναν, περίμεναν… Και στην κορυφή των ταξιδευτών, να διαρρέει διαγώνια και οδυνηρά το δικό τους λόγο, το μεγάλο ταξίδι των προσφύγων. Τότε ο λόγος γίνεται άγριος, κουβαλά το αίμα και την αγωνία των ανθρώπων που βγαίνουν στο δρόμο για να γλιτώσουν την συμφορά, χωρίς να ξέρουν αν το ταξίδι τους θα έχει λιμάνι. Παράσταση διαδραστική με ηθελημένη αποσπασματικότητα που αφήνει στα κενά της την δυνατότητα στο θεατή να προσθέσει το δικό του ταξίδι σ’ αυτά που διηγούνται οι ήρωες στη σκηνή.

 

 

-Κυρία Μαρίνη, εξηγείστε μας το όνομα της ομάδας σας, γιατί ονομάστηκε έτσι;

Χάρη Μαρίνη: Η ομάδα PartSuspended ιδρύθηκε το 2006 Λονδίνο και το όνομα είναι συνδεδεμένο με την ανακοίνωση “part suspended” που εμφανίζεται όταν κάποια γραμμή των υπόγειων ή υπέργειων τρένων του Λονδίνου βρίσκεται προσωρινά εκτός λειτουργίας. Όταν πρότεινα αυτό το όνομα για την ομάδα είχα δύο λόγους: πρώτον, τη σχέση της ομάδας με την πόλη, ως πηγή έμπνευσης, συνεύρεσης και ανταλλαγής, και η οποία σχέση δηλώνεται με τη σύνδεση του ονόματος με την ανακοίνωση του μετρό, του πλέον χαρακτηριστικού μεταφορικού μέσου στις μεγαλουπόλεις. Δεύτερον, η ιδέα της ίδιας της ανακοίνωσης ταίριαζε με την αίσθηση μιας μη συμβατικής λειτουργίας που επιδιώκουμε να έχουμε στη δουλειά μας.

Η ομάδα  PartSuspended εμφανίστηκε σχετικά πρόσφατα στην Ελλάδα με δυο εκδοχές της παράστασης «Αναχωρήσεις-αφίξεις», μια δουλειά στην οποία μελετάτε το θέμα του ταξιδιού και της επικοινωνίας ρεαλιστικά και συμβολικά. Ποια είναι η φιλοσοφία της ομάδας σας; Ποια είναι η μέθοδος με την οποία προσεγγίζετε τα θέματά σας και τα φέρνετε στην σκηνή;

Χ.Μ.: Στη δουλειά μου με την ομάδα PartSuspended αναζητώ πρωτοποριακές μεθόδους που τόσο κατά τη διαδικασία των προβών και της έρευνας να απελευθερώνουν τη δημιουργικότητα των ηθοποιών και των συντελεστών, όσο και κατά τη διάρκεια των παραστάσεων να επιτρέπουν στο κοινό να μπει σε ένα διαφορετικό κώδικα, τρόπο σύνδεσης με τη θεατρική δράση. Έτσι οι δουλειές μου με την ομάδα συχνά παρουσιάζουν αποσπασματικότητα, συνειρμικούς συσχετισμούς και αντιθέσεις στις ατμόσφαιρες που δημιουργούνται. Ενώ μια ρεαλιστική εικόνα ή συνθήκη μπορεί να είναι αφορμή για μια δράση, αυτή μπορεί να επεκταθεί και να διαμορφωθεί μέσα από τη δημιουργική διαδικασία προς διάφορες κατευθύνσεις, προσελκύοντας εικόνες, σχέσεις και καταστάσεις που πιθανόν με μια γραμμική αφήγηση να μην μπορούσαν να αναδειχθούν. Το γεγονός ότι η ομάδα δημιουργήθηκε στο εξωτερικό έχει διευρύνει το πεδίο των θεμάτων τα οποία μας απασχόλησαν κατά καιρούς, έχει εμπλουτίσει τον τρόπο δουλειάς μας και φυσικά έχει διευρύνει την καλλιτεχνικό διάλογο.

-Επιλέξατε να δουλέψετε και μάλιστα σε συνεχόμενη εξέλιξη ένα θέμα πολύ επίκαιρο: το ταξίδι. Γιατί σας απασχόλησε; Έχει να κάνει η επιλογή με τις πρόσφατες εξελίξεις στην Ανατολή και το προσφυγικό ζήτημα;

Χ.Μ. : Έχω ξεκινήσει να δουλεύω πάνω στις έννοιες ‘άφίξεις’ και ‘αναχωρήσεις’ περισσότερο από ένα χρόνο με διαφορετικές προσεγγίσεις και συνθέσεις ιδεών. Το ταξίδι ως θέμα έχει πάντα μεγάλο ενδιαφέρον για όλα αυτά που είναι συνδεδεμένα με αυτό, τη φαντασία, την πρόκληση, τη γνώση, την ανταλλαγή, το άγνωστο, την αλλαγή, όμως αυτό που με ενδιέφερε ήταν να εστιάσουμε στο τί συμβαίνει πριν το ταξίδι – κατά την αναχώρηση – η εξερεύνηση των αιτιών, και τι ακολουθεί μετά το ταξίδι – τι γίνεται κατά την άφιξη. Η ιδιαιτερότητα της ιδέας των «Αφίξεων-Αναχωρήσεων» είναι ότι κάθε φορά ανάλογα τη χρονική στιγμή και σε ποιό τόπο δουλεύεται και παρουσιάζεται η παράσταση αλλάζει. Έτσι τα θέματα που δουλέψαμε στο «Σταθμό 1» στο Λονδίνο ήταν διαφορετικά από τους «Σταθμό 2» και «Σταθμό 3» που παρουσιάσαμε στην Αθήνα. Θέματα όπως η απογοήτευση των νέων και η μετακίνησή τους μακριά από μια καθημερινότητα που νιώθουν ότι τους εγκλωβίζει καθώς και το μεγάλο ζήτημα του προσφυγικού αποτέλεσαν μέρος της έρευνας μας .Το θέμα του προσφυγικού είναι ένα μεγάλο και ευαίσθητο θέμα που έχει οξυνθεί πολύ στις μέρες μας, όμως η μετακίνηση και ο ξεριζωμός ανθρώπων από τον τόπο τους λόγω πολέμου δυστυχώς είναι ένα θέμα που ξεπερνά την εποχή μας και τη χρονική στιγμή που βρισκόμαστε. Μας ενδιέφεραν οι μαρτυρίες προσφύγων και μεταναστών στη χώρα μας και για αυτό το λόγο πήραμε συνεντεύξεις από ανθρώπους κατά τη διάρκεια της έρευνάς μας και προσπαθήσαμε να κάνουμε και τις δικές τους φωνές να ακουστούν.

-Η παράσταση ξεκινά με μια αναχώρηση και τελειώνει με μια άφιξη. Το ταξίδι δεν εμφανίζεται στον τίτλο. Είναι σημαντικοί οι τόποι αναχώρησης και άφιξης; Σηματοδοτούν κάτι ιδιαίτερο;

Χ.Μ. : Ο τόπος που αφήνει κάποιος κατά την αναχώρησή του έχει ιδιαίτερη σημασία, μια και οι σχέσεις που έχει αναπτύξει εκεί και οι εμπειρίες του καθορίζουν σε μεγάλο βαθμό το πως αισθάνεται για αυτήν την αναχώρηση. Οι προσωπικές αλλά και οι κοινωνικές καταστάσεις καθορίζουν αν μια αναχώρηση είναι αναγκαστική, π.χ. λόγω φτώχειας, πολέμου, κρίσης, απογοήτευσης, ή σηματοδοτεί μια επιλογή, μια καινούρια αρχή. Επίσης το τι σημαίνει η αναχώρηση από έναν τόπο διαμορφώνεται και από το ποιόν αφήνεις πίσω, για πόσο, και αν υπάρχει η προοπτική γυρισμού. Αντίστοιχα ο τόπος της άφιξης μπορεί να προκαλέσει ενθουσιασμό, διάθεση εξερεύνησης, ίσως και αισθήματα ασφάλειας, αλλά βεβαίως μπορεί να συνοδεύεται με αντιδιαμετρικά αντίθετα συναισθήματα όπως απογοήτευση, ανασφάλεια, δυσκολία προσαρμογής και μοναξιά. Φυσικά η μετακίνηση και ‘οι τόποι’ μπορούν να εξεταστούν και με τη μεταφορική έννοια: δηλαδή μπορεί να συνδεθούν με στιγμές της ζωής μας όπου από μια συνθήκη, άποψη, συμβάν περνάμε σε μια νέα συνθήκη, αντίληψη, σκέψη και είναι ενδιαφέρον να δούμε σε αυτή τη μετακίνηση ποια ερωτήματά μας πιθανόν βρίσκουν απαντήσεις και ποια νέα ερωτήματα γεννώνται.

-Η παράσταση παρουσιάστηκε και στο εξωτερικό. Υπήρχαν διαφορές αντιδράσεων ανάμεσα στα κοινά των χωρών που παρουσιάστηκε και αν ναι, ποιες σας εντυπωσίασαν περισσότερο;  

Χ.Μ. : Λόγω της ιδιαιτερότητας του project να αλλάζει ανάλογα με το πού και πότε παρουσιάζεται δεν είναι εύκολη η σύγκριση των αντιδράσεων των διαφορετικών θεατών σε διαφορετικές χώρες, διότι οι θεατές παρακολουθούν διαφορετικούς «Σταθμούς», άλλες καταστάσεις, ερμηνείες και μπαίνουν σε τελείως διαφορετικούς χώρους που προσδίδουν άλλη ατμόσφαιρα στη δράση. Αυτό που μπορώ να πω ότι διαπίστωσα στην Αθήνα ήταν ότι το κοινό ενώ στην αρχή της παράστασης ένιωθε ίσως μια αμηχανία σε σχέση με τους κώδικες της θεατρικής δράσης που είχαμε επιλέξει, κατά τη διάρκεια της παράστασης συνήθως έμπαινε στο ‘ταξίδι’, διαδρούσε με τους ηθοποιούς και έκανε εμφανή τα συναισθήματά του που ποίκιλλαν.

-Ποιες είναι οι σημαντικότερες δυσκολίες που αντιμετωπίζετε;

Χ. Μ. : Γενικότερα το να δημιουργείς και να παρουσιάζεις δική σου δουλειά στο θέατρο χωρίς οικονομική στήριξη είναι μια αρκετά δύσκολη υπόθεση. Ιδιαίτερα σε δουλειές, όπως αυτές που επιδιώκουμε με την ομάδα, οι οποίες απαιτούν αρκετό χρόνο προετοιμασίας για έρευνα, για δουλειά μεταξύ των ηθοποιών που συμμετέχουν και φυσικά για πρόβες και σύνθεση του υλικού της παράστασης. Όμως η ανάγκη μας να εκφραστούμε, να μιλήσουμε για αυτά που μας απασχολούν και να τα μοιραστούμε με το κοινό μας κάνει να συνεχίζουμε.

-Παρ’ όλ’ αυτά έμεινα με την εντύπωση ότι θα συνεχίσετε και θα παρουσιάσετε καινούρια δουλειά; Κάνω λάθος;

Χ. Μ. :  Επιδιώκουμε να έχουμε κάποιους «Σταθμούς» ακόμα σε Ελλάδα και εξωτερικό, με διευρυμένες συνεργασίες, εξερευνώντας τις προσωπικές και κοινωνικές αιτίες των μετακινήσεων καθώς και τα ερωτήματα που θέτουν. Ταυτόχρονα έχω ξεκινήσει να δουλεύω πάνω σε δύο κείμενα στα οποία θα βασιστεί η νέα δουλειά της ομάδας και η οποία θα ανοίξει μια νέα σειρά ερωτημάτων και περιοχών προς εξερεύνηση για την ομάδα, έχοντας αναφορές στο σήμερα.

ΕΠΟΧΗ, 7.2.2016

 

 

Advertisements