Μια παράξενη σύμπτωση: στο Bios η ελληνοβρεττανίδα ηθοποιός και περφόρμερ Ρόζα Προδρόμου, με σπουδές και θητεία στο σωματικό θέατρο και ένα πλούσιο βιογραφικό με ενδιαφέρουσες δουλειές στην Ελλάδα και το εξωτερικό, παρουσιάζει μια περφόρμανς με τίτλο Pulsar, εμπνευσμένη από την «Αμοργό» του Γκάτσου και σκηνοθετημένη από τον John Britton. Την ίδια στιγμή η θεατρική ομάδα «Pulsar» ανεβάζει, σε σκηνοθεσία Βίκης Γεωργιάδου, στο θέατρο Skrow το ποιητικό δράμα του μεγάλου Ιρλανδού ποιητή Ουίλιαμ Μπάτλερ Γέητς, Ντύρντρα, ένας γοητευτικός κελτικός μύθους από αυτούς που αγαπά ο ποιητής και συνιστούν μέρος της ιδιαιτερότητας της ποίησής του.

Pulsar, ο παλμός του σύμπαντος και ο άνθρωπος

MG_pulsar_net

Κυρία Προδρόμου, pulsar, το παλλόμενο άστρο που περιστρέφεται ταχύτατα γύρω από τον εαυτό του. Γιατί διαλέξατε αυτόν τον τίτλο για την περφόρμανς σας;

 Ρόζα Προδρόμου: Το πάλσαρ, λόγω ταχύτατης περιστροφής, φαίνεται να αναβοσβήνει, το λένε και φάρο του διαστήματος. Αυτή η λειτουργία, ιδωμένη ως μια ποιητική μεταφορά, μπορεί να λειτουργήσει καθησυχαστικά ως προς την αίσθηση ανημπόριας του ανθρώπου. Είμαστε τόσο ασήμαντοι σ’ αυτό το τεράστιο σύμπαν, κι όμως η καρδιά πάλλεται σχεδόν συγγενικά μ’ αυτόν τον τόσο μακρινό παλμό. Κι είναι τόσο μακρινός, που όταν βλέπουμε εμείς το φως του αστεριού, αυτό είναι ήδη παρελθόν. Άρα όλα είναι τόσο σχετικά, κι όμως η αγωνία μας να προλάβουμε τον χρόνο μας καθορίζει. Με καθησυχάζει η ιδέα ότι ανήκουμε σ’ ένα πολύ ευρύτερο σύμπαν πολύ πέρα από τις δυνάμεις μας, επιτέλους ας αποδεχτούμε ότι δεν έχουμε τον έλεγχο – αυτό μου φαίνεται ότι συμβολίζει το αστέρι αυτό με τον παλμό του.

Η δουλειά σας «εικονογραφεί» την «Αμοργό» το γνωστό ποίημα του Νίκου Γκάτσου; Γιατί διαλέξατε αυτό το συγκεκριμένο ποίημα και με ποιο τρόπο το προσεγγίσατε;

Ρ.Π.: Η δουλειά εμπνέεται από την «Αμοργό», αλλά δεν την εικονογραφεί. Χρησιμοποιούμε ένα μικρό απόσπασμα ως ξόρκι ή προσευχή μπροστά στο αναπόδραστο του θανάτου και της άρνησης του ανθρώπου να αποδεχτεί την αυτοκαταστροφική φύση του. Συνολικά η «Αμοργός» φαντάζει μια κραυγή ζωής σ’ ένα σύμπαν που αποδομείται, μια ανάγκη αποδοχής της πραγματικότητας στο σύνολό της, προκειμένου να γίνει βιώσιμη. Κι αυτή η θέση, γιατί είναι επιλογή, είναι μια συνειδητή πρόταση στην παράσταση αυτή.

Δουλεύετε με τις τεχνικές του σωματικού θεάτρου. Γιατί;

Ρ.Π.: Η παράσταση πράγματι χρησιμοποιεί τους κώδικες του σωματικού θεάτρου και σκηνοθετείται από τον Βρετανό σκηνοθέτη John Britton. Οι εκφραστικές δυνατότητες του σώματος και της φωνής είναι πρωταρχικά στοιχεία έκφρασης. Για να συνοψίσω την ιδιαιτερότητα του είδους αυτού, θα καταφύγω στον θεωρητικό του θεάτρου Richard Schechner : Τα πάντα στο θέατρο ξεκινούν και καταλήγουν στο σώμα του ηθοποιού, αυτόν το ζωντανό οργανισμό με τις ανεξάντλητες δυνατότητες. Το γόνατο του μπορεί να σκέφτεται, το δάχτυλο του να γελά,η κοιλιά του να κλαίει, το μυαλό του να περπατά και τα οπίσθια του να ακούν προσεκτικά».

          Όμως, κάθε είδος θεάτρου έχει ως όχημα το σώμα : το θέμα είναι πώς κανείς το αξιοποιεί ολόκληρο, μπορεί να παίξει με τα τεχνικά σωματικά χαρακτηριστικά ενός ρόλου, αλλά και με τα εσωτερικά του τοπία με τρόπο που να χρησιμοποιεί τη ψυχοσωματική νοημοσύνη του ηθοποιού, κι όχι μόνο την εγκεφαλική.

pulsar_rosa prodromou

 Στο δελτίο τύπου μιλάτε για την ανάγκη της πίστης σε ένα κόσμο που καταρρέει. Είναι η κεντρική ιδέα της παράστασης; Πώς το εννοείται;

Ρ.Π. Έτσι όπως το αντιλαμβάνομαι, ζούμε σε μια πραγματικότητα που κατά μία έννοια, καταρρέει κάθε λεπτό. Ας εξηγηθώ : η αδικία και η δυστυχία δε φαίνονται να λιγοστεύουν και η ανθρώπινη αλαζονεία και η αδίστακτη βία ζουν και βασιλεύουν. Η καθημερινότητά μας έχει καταντήσει ένα ασταμάτητο κυνηγητό της ευτυχίας, που όμως μάλλον άπιαστη φαίνεται• και όχι μόνον όλα αυτά, αλλά πρόκειται και να πεθάνουμε αργά ή γρήγορα με μαθηματική ακρίβεια ! Πώς λοιπόν να χωρέσω όλα αυτά τα καταιγιστικά συναισθήματα που η πραγματικότητα γεννά χωρίς να τρελαθώ τελείως ; Και πώς να μη χάσω την πίστη μου στον άνθρωπο, στη ζωή την ίδια ; Η παράσταση επιχειρεί να δώσει μια ανάσα ζωής και ανάτασης, προκειμένου να μην νιώθουμε νεκροί πριν την ώρα μας.

 Διαλέξατε ένα τρόπο χρηματοδότησης που τον έχουμε συνηθίσει πιο πολύ στον κινηματογράφο: αναζήτηση πόρων από το κοινό μέσω διαδικτύου κυρίως. Γιατί και ποια ανταπόκριση υπάρχει;

 Ρ.Π. Παρόλο που κάναμε ό,τι μπορούσαμε για να βρούμε χρηματοδότηση για να καλυφθούν τα έξοδα της παράστασης, δυστυχώς οι προσπάθειές μας δεν καρποφόρησαν. Αποφάσισα να κάνουμε μια διαδικτυακή καμπάνια για να μαζευτεί ένα συμβολικό ποσό, προκειμένου να πληρωθούν οι συντελεστές, καθώς θεωρώ απαξιωτικό να εργάζεται κανείς και να μην πληρώνεται, ιδίως στον παρεξηγημένο χώρο των τεχνών. Η ανταπόκριση του κόσμου με εξέπληξε πάρα πολύ ευχάριστα, τελικά φαίνεται ότι έχουμε ακόμα μέσα μας το σπόρο της αλληλοβοήθειας και αλληλοϋποστήριξης. Είμαι πραγματικά γεμάτη ευγνωμοσύνη κι ελπίζω το αποτέλεσμα να δικαιώσει όλους τους γενναιόδωρους συμπαραγωγούς μας !

Ένας μεγάλος ποιητής στο θέατρο: Ντύρντρα, κέλτικοι μύθοι, σαιξπηρικές συγκρούσεις

και η ρομαντική ποιητική πένα του Γέητς

Κυρία Γεωργιάδου, είστε η σκηνοθέτρια της Ντύρντρα. Η ανακοίνωση για την παρουσίαση έργου του Γέητς στην Ελλάδα ήταν μια ευχάριστη έκπληξη – παρόλο που φέτος είναι έτος Γέητς. Πώς αποφασίσατε να μπείτε στην περιπέτεια και ποιοι λόγοι σας έκαναν να επιλέξετε την Ντύρντρα;

Βίκυ Γεωργιάδου: Ο Γέητς είναι αναγνωρισμένος ως μεγάλος ποιητής, αλλά προσωπικά νομίζω ότι είναι εξίσου σημαντικός ως θεατρικός συγγραφέας και ένας παραμυθάς καταπληκτικών ιστοριών. Με αφορμή αυτή την επέτειο ήθελα να ασχοληθώ με ένα από τα έργα του και χαίρομαι πολύ όταν γνωρίζω στον εαυτό μου και στους άλλους άγνωστες ιστορίες μέσα από τις οποίες ανακαλύπτει κανείς γνωστά και οικεία κομμάτια του εαυτού του και του κόσμου του. Όλες τις παραγωγές της Ομάδας Πάλσαρ μέχρι τώρα τις διατρέχει αυτό το νήμα.

17-1--8-thumb-large

Βίκυ Γεωργιάδου

Τι ιστορεί το έργο; Ποιος ο ρόλος του δράματος αυτού στο έργο του Γέητς εν γένει;

Β.Γ.: Η Ντύρντρα του Γέητς είναι μια απόλυτη στιγμή συμπύκνωσης. Μέσα από μια κακή σύμπτωση αναδεικνύεται ένα απόλυτο όριο αγάπης. Και αυτή η αγάπη δεν ενεργοποιείται μέσα σε ένα ρομαντικό πλαίσιο αλλά πάνω στην κόψη του ξυραφιού. Η απόλυτη ανάγκη και η σημασία του άλλου, του μαζί, δε σχετίζεται μόνο με το ερωτικό ζευγάρι αλλά ανοίγει παράθυρο και σε μια άλλη συνειδητοποίηση ελευθερίας και αξιοπρέπειας, στη στερέωση της απαίτησης ενός αδιαπραγμάτευτου μαζί που χαρτογραφεί μια ανεξαρτησία έξω από κοινωνικές συμβάσεις.

         Την Ντύρντρα την συνοδεύει μια σκοτεινή μοίρα. Όταν μεγαλώσει, η ομορφιά της θα γίνει αιτία για τον αφανισμό του βασιλείου του Ώλστερ. Ο βασιλιάς την σώζει παρά το αίτημα θανάτωσής της, δεσμευόμενος ότι θα την κάνει σύζυγό του για να αποφύγει τη μοίρα. Αλλά η Ντύρντρα μεγαλώνοντας ερωτεύεται τον Νέισι και δραπετεύουν μαζί από το βασίλειο του Κόνοχαρ. Μετά από επτά χρόνια εξορίας, ο βασιλιάς τους καλεί πίσω προφασιζόμενος συγχώρεση. Η υποδοχή συμφιλίωσης γίνεται παγίδευση θανάτου. Η Ντύρντρα και ο Νέισι βρίσκονται αντιμέτωποι με μια προδοσία και στην τελευταία ώρα της ζωής των εραστών συγκρούονται δύο κόσμοι. Ο κόσμος της ιδιοκτησίας και της εξουσίας με αυτόν της ανεξαρτησίας και της ουσιαστικής συνύπαρξης, ο κόσμος της ειλικρίνειας με τον κόσμο της υποκρισίας. Και κερδίζει η φλόγα της ζωής, η αδιαπραγμάτευτη βούληση του μαζί των ανθρώπων. Το ανυποχώρητο της Ντύρντρας και του Νέισι στο τέλος του έργου ανάβει το φιτίλι μιας εξέγερσης που αμφισβητεί και κατακαίει την εξουσία του Κόνοχαρ.

Τι δυσκολίες αντιμετωπίζει ένας σύγχρονος θίασος στο ανέβασμα ενός ποιητικού έργου από το μυθικό σύμπαν της αρχαίας Ιρλανδίας;

Β.Γ.: Σ’ αυτό το κομβικό σημείο βρίσκεται η Ντύρντρα στην θεατρική παραγωγή του Γέητς. Στο σημείο που κατακτά την απόλυτη συμπύκνωση της τεχνικής του και δημιουργεί πρόσωπα που σε κάνουν να πιστέψεις ότι η βούληση μπορεί να τροφοδοτήσει μια μαχητικότητα και μια φλόγα που μπορεί να αλλάξει τις συμβάσεις και τις εξουσιαστικές δομές που επιβάλλονται στη συνείδηση ως αναπόδραστες και μοιραίες.

          Νομίζω η μεγαλύτερη δυσκολία είναι ο συνδυασμός πειθαρχίας και αθωότητας που απαιτεί ο λόγος του Γέητς. Αν ο ηθοποιός δεν μπει με αθωότητα στον κόσμο του Γέητς, τα λόγια θα του φαίνονται πάντα πολλά και μεγάλα, ενώ για τον χαρακτήρα είναι πάντοτε μικρά και λίγα σε σχέση με αυτό που αισθάνεται και ανακαλύπτει. Κι επίσης η μουσικότητα και ο ρυθμός του λόγου του απαιτεί μια πειθαρχία για να ενεργοποιηθεί κάπως ερήμην ένα ψυχικό άνοιγμα και ένα σώμα σε ετοιμότητα που κάνει ανάγλυφο το κρυστάλλινο μιας ακραίας ψυχικής στιγμής. Όσον αφορά το μυθικό σύμπαν της αρχαίας Ιρλανδίας είναι κάτι με το οποίο είμαστε οικείοι νομίζω. Από τον Οιδίποδα μέχρι την Ντύρντρα και από τον Καλντερόν μέχρι τον Ίψεν, αυτό κάνουν τα πρόσωπα: προσπαθούν να αποφύγουν μια σκοτεινή μοίρα αλλά όλες οι επιλογές τους φέρνουν πιο κοντά την εκπλήρωσή της. Μέχρι τα πρόσωπα να καταλάβουν ότι η μοίρα βρίσκεται στα χέρια των επιλογών της ζωής τους. Στην απελευθέρωση της βούλησης βρίσκεται η λύτρωση και η φλόγα της ζωής.

Pulsar… γιατί ένας αστρονομικός όρος γίνεται το όνομα ενός θιάσου/θεατρικής ομάδας;

Β.Γ. Τα πάλσαρ είναι αστέρια νετρονίων που περιστρέφονται γύρω από τον άξονά τους και εκπέμπουν μια δέσμη φωτός. Αυτό το φως σε μια πλήρη περιστροφή γίνεται ορατό από μας μόνο για μια στιγμή. Αυτή η απειροελάχιστη στιγμή φωτός αναζητούμε να γίνει ένα σημείο αναφοράς για τη συνάντησή μας με άλλους ανθρώπους στην αφήγηση ιστοριών.

ΕΠΟΧΗ, 10.5.2015

 

 

Advertisements