Έργα και παραστάσεις φτιαγμένα για να παρουσιάζονται σχολεία

Ο ηθοποιός και σκηνοθέτης Νίκος Δροσάκης μιλά για την εμπειρία του και την δουλειά του

 

Το θέατρο είναι και πρέπει να είναι αναπόσπαστο κομμάτι της  εκπαίδευσης παιδιών και εφήβων. Οι εκπαιδευτικοί χρησιμοποιούμε –άλλοτε συνειδητά και με γνώση, άλλοτε ασυνείδητα- πολλές θεατρικές  μεθόδους κατά τη διδασκαλία. Μια από τις ωραιότερες εμπειρίες για το μαθητή είναι να πάμε όλοι μαζί –παιδιά και δάσκαλοι- στο θέατρο, αν γίνει σωστά: να διαλέξουμε  το έργο, να μιλήσουμε γι’ αυτό, να προετοιμαστούμε ψυχικά και σωματικά, να συγκεντρωθούμε όλοι μαζί και μαζί να φτάσουμε  στη θεατρική αίθουσα. Να παρακολουθήσουμε μαζί την παράσταση, μαθαίνοντας τι σημαίνει παρακολουθώ και όχι απλώς βλέπω μια παράσταση, να μάθουμε  τους κώδικες συμπεριφοράς και συμμετοχής. Αν μάλιστα ακολουθήσει μια συζήτηση με τους συντελεστές, ακόμα καλύτερα. Αν αυτό δεν είναι  δυνατό, μπορεί να γίνει την επόμενη στο σχολείο. Είναι σημαντικό για τα παιδιά και τους  εφήβους να μάθουν να νιώθουν βαθιά και ουσιαστικά αυτό που συμβαίνει πάνω στη σκηνή, αλλά και την άσκηση της κριτικής που σημαίνει το δικαίωμα να μη μου αρέσει αυτό που βλέπω. Το θέατρο είναι μια ολοκληρωμένη συλλογική εμπειρία τέχνης.

Τα τελευταία χρόνια  άρχισε μια αντίστροφη κίνηση: το θέατρο πηγαίνει στο  σχολείο. Θίασοι δημιουργούν παραστάσεις με τρόπο ώστε να μπορούν να παρασταθούν σε χώρους σχολείων, ακόμα και δύσκολους χώρους σχολείων. Το Εθνικό υπήρξε από τους πρωτεργάτες με την  πολύ καλή «Αντιγόνη» σε σκηνοθεσία Τάκη Τζαμαργιά. Η κρίση και η ανεργία στο θεατρικό χώρο έσπρωξε πολλούς δημιουργούς  που δυσκολεύονται να  πληρώσουν ενοίκιο για  να έχουν ένα χώρο παρουσίασης της δουλειάς τους να καταφύγουν σε μια τέτοια λύση. Από την άλλη, είναι και μια πρόκληση. Υπάρχουν κι άλλα θετικά, όπως ότι δεν υπάρχει κόστος μετακίνησης για τους  μαθητές, το εισιτήριο είναι χαμηλότερο, η δραστηριότητα συλλογικότερη, το σχολείο ανανοηματοδοτείται και πλουτίζεται. Φυσικά το όλον θέλει προσοχή και  εδώ δάσκαλοι και καθηγητές επωμίζονται μια ευθύνη με την επιλογή τους. Αλλά πολλές από τις δουλειές που προτείνονται είναι εξαιρετικές.

Ο Νίκος Δροσάκης είναι νέος ηλικιακά ηθοποιός και σκηνοθέτης αλλά έχει ήδη ένα πλούσιο βιογραφικό  (συμμετοχή σε πολλές παραστάσεις, σκηνοθέτης του ντοκιμαντέρ «Οι μικροί άλλοι» για τα παιδιά μετανάστες, συγγραφέας και σκηνοθέτης του  «Καθρέπτη», μια αλληγορία πάνω στην ίδια την έννοια του παραμυθιού). Ήθελε να σπουδάσει παιδαγωγικά,  ασχολήθηκε με το  θέατρο, συνενώνει τις δυο του αγάπες το παιδικό θέατρο (τον απασχολεί θεωρητικά και καλλιτεχνικά το παραμύθι) και με την ευκαιρία της παράστασης «Βασίλισσα του Χιονιού» του Άντερσεν που απευθύνεται στα σχολεία, του ζητήσαμε να μας μιλήσει για το θέμα.  

Κύριε Δροσάκη, τι σας έκανε να αποφασίσετε τη δημιουργία μιας παράστασης που θα περιοδεύει σε σχολεία;

Η  έννοια του θεάτρου αλλάζει, λέγοντας θέατρο, συχνά, δεν εννοούμε το χώρο, αλλά το δρώμενο. Θέατρο γίνεται και στο δρόμο, σε πλατείες, σε φυλακές. Κάποια ανάγκη καλύπτει. Απ’ τα υλικά της Commedia του 16ου αιώνα, φτιάχτηκε η σύγχρονη κωμωδία. Απ’ τις ζυμώσεις της κρίσης, κάτι διαφορετικό προκύπτει. Ο  τόπος θεατρικής δράσης έχει βέβαια σημασία, αλλά ο τρόπος έχει μεγαλύτερη. Το κοινό είναι διαφορετικές ηλικίες, σε όλες το έργο πρέπει να επικοινωνεί άψογα. Το κόστος ενός θεατρικού έργου, δεν είναι εύκολο πια, τόσο στο κοινό, όσο και στους συντελεστές παραγωγής.  Αυτά μας ωθούν να περιοδεύουμε στο χώρο του κοινού. Χωρίς να χάνουμε, βέβαια, την επαφή μας με την πηγή.

drosakis

 Τι διαφορές έχει από μια παράσταση που προορίζεται για τακτικές παρουσιάσεις  σε ένα θέατρο; Τι δυσκολίες σας δημιουργεί;

Η διαφορά, να πηγαίνεις στο θέατρο, με το να έρχεται το θέατρο σ’ εσένα είναι αυτή: σα να πίνεις νερό απ’ την πηγή και να στο προσφέρει κάποιος στο ποτήρι. Καθοριστικός είναι βέβαια ο ποιοτικός παράγοντας (η καθαρότητα και των δύο). Όταν το θέατρο πηγαίνει, προσαρμόζεσαι στη συνθήκη που υπάρχει, δεν προσπαθούμε να αλλάξουμε την ενέργεια του χώρου, αλλά να του δώσουμε και μία διαφορετική δυναμική. Αυτό έχει ενδιαφέρον. Αν το δει κάποιος ευέλικτα, δεν έχει ιδιαίτερες δυσκολίες. Η επικοινωνία γίνεται μ’ έναν πολύ άμεσο τρόπο,  διαφήμιση είναι η ίδια η δουλειά και η σύσταση της που κυκλοφορεί με μεγάλη ταχύτητα.  

Το παιδικό θέατρο στην Ελλάδα είχε φτάσει σε καλά επίπεδα –μολονότι υπήρχαν πάντα οι εκμεταλλευτές του είδους. Ποια προβλήματα δημιούργησε η κρίση; Τι γίνεται με τη θεατρική παιδεία παιδιών και εφήβων;

Το επίπεδο θεατρικής παιδείας των νέων δείχνει καλό, τα παιδιά εκτιμούν το θέατρο, εντάσσονται, δημιουργούν, υπάρχει μεγάλος αριθμός ομάδων που λειτουργούν αποτελεσματικά.  Βέβαια, εκλείπει πολλές φορές το άνοιγμα της τοπικής αυτοδιοίκησης στην κοινωνία. Και η θεσμική κατοχύρωση  – η επίσκεψη στο θέατρο δε μπορεί να είναι προαιρετική, μία φορά το χρόνο. Απαραίτητα είναι τα Μαθηματικά, απαραίτητο και το Θέατρο. Χρειάζεται πιο συχνά. Δεν εκλείπουν, ευτυχώς, οι πρωτοβουλίες παιδαγωγών που μυούν τα παιδιά στον κόσμο αυτό. Έτσι η κρίση, μέχρι στιγμής, φανερώνει δύο τάσεις: απ’ τη μία κλειδωνόμαστε στον βιοπορισμό κι απ’ την άλλη, γινόμαστε πιο επιλεκτικοί σε ωφέλιμες επιλογές.  Το δεύτερο αναγκάζει και τους καλλιτέχνες να προσφέρουμε ωφέλιμο έργο, ν’ αφήσουμε πίσω τη μιζέρια και την παθητικότητα, να μιλάμε για το «θέατρο στην κρίση», όχι για την «κρίση στο θέατρο».

thiasos

Γιατί διαλέξατε τη «Βασίλισσα του Χιονιού» ως θέμα της  παράστασής σας;

Στο παιδαγωγικό μέρος, απ’ τη «Βασίλισσα του Χιονιού» του Άντερσεν αναδύεται η ανάγκη να ξαναδούμε σοβαρά τη διαδρομή ενός παιδιού προς την ενηλικίωση, οι κίνδυνοι που συναντούν τα παιδιά αλλάζουν ολοένα μορφή. Οι ενήλικες, αδυνατούμε πολλές φορές να τους κατανοήσουμε, και να τα θωρακίσουμε έτσι, με τα κατάλληλα αντισώματα. Μέσα απ’ τον κόσμο των παραμυθιών μεταφέρουμε συμβολικές αναπαραστάσεις του σύγχρονου κόσμου, ως ψυχολογικές εγγραφές, σε ζητήματα που θα συναντήσουν.

Πώς αντιμετωπίζετε τις τεχνικές  δυσκολίες –π.χ. μεταφορά των σκηνικών.  Πώς  υποδέχεται η σχολική κοινότητα –τα παιδιά ιδίως- το θέατρο στο σχολείο τους; Οι τεχνικές δυσκολίες αντιμετωπίζονται εύκολα. Το κλίμα είναι θετικό, τα παιδιά χαίρονται που φιλοξενούν μια θεατρική παράσταση, συμμετέχουν ενεργά,  εμείς παίρνουμε ανάδραση ισχυρή, εξελίσσουμε την τέχνη μας και ο δρόμος είναι μακρύς.

ΕΠΟΧΗ, 29.12.2013

Advertisements