Ο ΛΥΡΙΚΟΣ ΤΡΑΓΟΥΔΙΣΤΗΣ ΑΝΤΩΝΗΣ ΣΙΓΑΛΑΣ ΜΙΛΑ ΓΙΑ ΤΗ ΛΥΡΙΚΗ ΣΚΗΝΗ,

ΤΗΝ ΟΠΕΡΑ ΚΑΙ ΤΗ ΜΟΥΣΙΚΗ ΠΑΙΔΕΙΑ ΣΤΟΝ ΤΟΠΟ ΜΑΣ        

          Σε μια εκδήλωση στον Πολυχώρο της Ανοιχτής  Πόλης  συνάντησα ένα βράδυ τον Αντώνη  Σιγάλα, λυρικό τραγουδιστή και πολίτη στρατευμένο στα ζητήματα των δικαιωμάτων. Είχαμε μια ενδιαφέρουσα κουβέντα  για τη Λυρική Σκηνή, τα προβλήματα των λυρικών καλλιτεχνών, τη μουσική παιδεία στον τόπο μας. Όπως ήταν φυσικό η συζήτηση περιεστράφη επίσης γύρω από την κατασκευή της νέας Λυρικής Σκηνής στην Καλλιθέα, στο χώρο του παλιού Ιπποδρόμου, από το Ίδρυμα «Σταύρος Νιάρχος». Η υπογράφουσα την στήλη ως κάτοικος Καλλιθέας και μέλλος της Δημοτικής Κίνησης Πολιτών Καλλιθέας, είχε εξ αρχής εκφράσει την αντίθεσή της για το έργο, μαζί με τους πολίτες της προαναφερθείσας και άλλων συλλογικοτήτων της πόλης.  Δεν έχει σημασία αν το υπογράφει ένα περίφημος αρχιτέκτονας, το ζήτημα είναι ότι η πόλη  χρειαζόταν ένα πνεύμονα πρασίνου.  Και ας μου επιτραπεί να έχω ενδοιασμούς και απορίες για την υπερδραστηριοτητα του Ιδρύματος Νιάρχου σε νευραλγικούς τομείς του πολιτισμού, όπως και για άλλων Ιδρυμάτων την αντίστοιχη δραστηριότητα, την ώρα που η πολιτεία αποποιείται τις ευθύνες της για τον πολιτισμό και τα κονδύλια γι’ αυτόν μειώνονται δραματικά.  Μάλλον θα (;)  αναβιώσει πανηγυρικά ο καιρός των Μαικήνων.  Θα επανέλθουμε στο θέμα.

         Η κουβέντα εκείνη έγινε αφορμή να συναντηθούμε με τον Αντώνη Σιγάλα και να μιλήσουμε διεξοδικότερα για τα ίδια θέματα.

σιγάλας

Κύριε Σιγάλα, ποια είναι τα σημαντικότερα προβλήματα της ΛΣ σήμερα;

Έχουν γίνει μεγάλες περικοπές από το Υπουργείο Πολιτισμού. Η Λυρική είναι στους 74 φορείς που προωθείται το κλείσιμό τους για να βρεθούν μέσα  στο 2014 οι11 χιλιάδες εργαζόμενοι που η Τρόικα απαιτεί να απολυθούν.  Τον ίδιο κίνδυνο διατρέχουν το Εθνικό και το ΚΘΒΕ.  Έτσι η Ελλάδα δεν θα έχει καμιά κρατική σκηνή –τεράστιο πλήγμα για το θέατρο, τη μουσική, τον πολιτισμό εν γένει. Προωθείται η ιδιωτικοποίηση της Λ.Σ.   Με  τη μεταφορά της στην Καλλιθέα, θα την αναλάβει το Ίδρυμα Νιάρχου που χτίζει το νέο κτίριο και θα είναι όσο το δυνατόν πιο συρρικνωμένη. Η όπερα,, όμως, μπορεί να είναι μόνο κρατική. Γιατί, κακά τα ψέματα, δύσκολα αποφέρει κέρδη, συνήθως είναι ελλειμματική. Όσες φορές ανέλαβαν οι ιδιώτες, δημιουργήθηκαν τεράστια χρέη, έτσι επανακρατικοποιήθηκαν, αλλά σ’ αυτή την περίπτωση κρατικοποιήθηκαν τα χρέη. Χαρακτηριστικό παράδειγμα η Ιταλία, όπου έκλεισαν αρκετές σκηνές, όπως της Νάπολης και του Παλέρμο. Καταλαβαίνετε τι είναι να κλείσει το θέατρο της Νάπολης, όπου ο Ροσίνι έγραψε όλες του τις όπερες.

Θα λύσει τα προβλήματα  η μεταφορά της Λυρικής στον Ιππόδρομο , στην Καλλιθέα;

Το «Ολυμπιά» είναι ανεπαρκέστατο. Δεν έχει τις λειτουργικές δυνατότητες που θα έπρεπε να έχει ένα σύγχρονο κτίριο όπερας.   Λείπουν, ας πούμε , χώροι πρόβας. Έπρεπε, λοιπόν, να βρεθεί ένα  νέο κτίριο που να πληροί τις προδιαγραφές.  Επελέγη ο Ιππόδρομος  και ανέλαβε το Ίδρυα Νιάρχου. Κατά τη γνώμη μου, η περιοχή δεν είναι κατάλληλη. Δεν έχει εύκολη πρόσβαση από άποψη Μέσων Συγκοινωνίας με το κέντρο της πόλης. Σε όλες τις μεγάλες πόλεις, οι οπερες βρίσκονται στο κέντρο.

Ωστόσο  δεν χρειαζόταν να χτιστεί ένα καινούριο κτίριο. Στην Αθήνα έχουν δημιουργηθεί τρεις χώροι για όπερα, εκεί που δεν υπήρχε κανείς: οι δύο στο Μέγαρο Μουσικής (Αίθουσα Φίλων της Μουσικής και Τριάντη) και η Αίθουσα της Στέγης Γραμμάτων και Τεχνών. Επίσης, παρά τις ελλείψεις, υπάρχει και το «Ολυμπιά» για  μικρότερες παραγωγές, πχ μπαρόκ όπερες.

Θα μπορούσε, λοιπόν, η πρώτη σκηνή της Λυρικής να μεταφερθεί στην «Τριάντη» χωρίς κανένα κόστος για κανένα φορέα, πράγμα που είχε προταθεί. Το  Μέγαρο το αρνήθηκε, γιατί όταν κτίστηκε η επέκταση του Μεγάρου, η άδεια της Τριάντη ήταν για συνεδριακό κέντρο, όχι για όπερα. …. Αλλά θα μπορούσε να βρεθεί μια φόρμουλα για τη μεταφορά της ΛΣ εκεί. Δυστυχώς η όπερα έγινε  ένας χώρος εξουσίας. Το ’90 και  το2000 ο ΔΟΛ, που ήταν τότε πολύ δυνατός, έπαιζε αποφασιστικό ρόλο για  τις καριέρες των Ελλήνων τραγουδιστών. Ο πολιτισμός έγινε κέντρο εξουσίας Ένα δίκτυο μέσων ενημέρωσης, τηλεοπτικών σταθμών και εφημερίδων που πρόβαλαν αυτό. Το 2007 ήμουν στη Βιέννη και διάβασα σε ένα περιοδικό για την όπερα μια προφανώς πληρωμένη καταχώριση που αναφερόταν στην αίθουσα Τριάντη αποκαλώντας την «η νέα όπερα της Αθήνας».  Να θυμηθούμε επίσης ότι όλα έγιναν με χρήματα των Ελλήνων φορολογουμένων -150 εκατομμύρια  δάνειο από την Ευρωπαϊκή τράπεζα Επενδύσεων με τις υπογραφές 3 συναρμόδιων υπουργών, μεταξύ των οποίων και του Βενιζέλου.  Είναι το ίδιο δάνειο που σήμερα δεν μπορεί να αποπληρώσει το Μέγαρο Μουσικής και επειδή το ελληνικό κράτος ήταν εγγυητής ανέλαβε την αποπληρωμή του. Για ποια χορηγία  του Λαμπράκη μιλάμε λοιπόν; Δεν πρέπει να επαναλάβουμε τα ίδια λάθη τώρα.

imagesCACO5AGB

Μιλήσατε για  τρεις αίθουσες ικανές να φιλοξενήσουν παραστάσεις  όπερας…  Μα έχει η Αθήνα τόσο κοινό;

Φυσικά όχι. Είναι πλεονασμός. Θα μπορούσε όμως να δημιουργηθούν χώροι σε άλλες πόλεις  στην περιφέρεια. Θα  μπορούσε μάλιστα να δημιουργηθεί ένα πραγματικό δίκτυο σε όλη την Ελλάδα –όπως γίνεται στο εξωτερικό, Αυστρία, Ελβετία, Γερμανία και τροφοδοτούν με καλλιτέχνες και παραστάσεις-  και όχι τρία θέατρα μέσα στην ίδια πόλη, που είναι σίγουρο ότι θα καταχρεωθούν και αναγκαστικά τα δυο τουλάχιστον θα κλείσουν.

Ποια πρόταση πρέπει να έχει για τα ζητήματα αυτά η Αριστερά , κατά η γνώμη σας;

Η Αριστερά  πρέπει να σκύψει πολύ σοβαρά πάνω από αυτά τα ζητήματα. Είναι προφανές πως δεν έχει ασχοληθεί με  τα προβλήματα της όπερας, όπως και όσο έχει ασχοληθεί με το θέατρο, που θεωρείται πιο λαϊκή τέχνη και υπάρχουν πολλοί άνθρωποι σ’ αυτό που μεταφέρουν τις ιδέες και δίνουν κατευθύνσεις.  Όμως στόχος της Αριστεράς πρέπει να είναι ποιότητα ζωής και πλουραλισμός στην τέχνη και την ψυχαγωγία.

 

Παρόλο που η Ελλάδα δεν έχει κουλτούρα μελοδράματος –με εξαίρεση τα Επτάνησα- τα τελευταία  χρόνια, η όπερα γεμίζει. Πού οφείλεται αυτό;

Η όπερα δεν είναι δύσληπτη. Αντίθετα, είναι η απόλυτη τέχνη,  γιατί συνδυάζει πολλές  τέχνες μαζί: : ζωγραφική, χορό, τραγούδι, θέατρο…  Προέρχεται από  την αρχαία ελληνική τραγωδία. Όμως το ελληνικό κράτος ποτέ δεν επένδυσε ουσιαστικά  στην όπερα, κι ας υπήρξαν συνθέτες με διεθνή καριέρα, όπως ο Λαμπελέτ. Το φαινόμενο στο οποίο αναφέρεστε σχετίζεται με δυο πράγματα: την ενασχόληση των ΜΜΕ με παραστάσεις, άρα μια διαφήμιση  της όπερας,   από τη μια, και κόστος εισιτηρίων που μπορεί ο κόσμος να αντέξει. Πρέπει να πω πως όπου τραγουδώ, βλέπω μια θετική αντιμετώπιση από το κοινό.

 Έπαιξαν ρόλο προγράμματα όπως η όπερα –βαλίτσα;

Βεβαίως, γιατί πρόκειται για καλές παραγωγές ερμηνευμένες από νέους καλλιτέχνες, που πηγαίνουν στις γειτονιές. Ο κόσμος το χαίρεται, ενώ πολλοί καλλιτέχνες βρίσκουν δουλειά.   Είναι πολύ σημαντικό οι νέοι συνάδελφοι να έχουν πείρα σκηνής. Είναι πολύ διαφορετικό να έχεις τραγουδήσει  την προηγούμενη μέρα  από το να έχεις τραγουδήσει ένα χρόνο πριν. Οι νέοι τραγουδιστές έχουν ανάγκη να δείξουν τη δουλειά τους. Έχουμε καταπληκτικές φωνές και δυστυχώς φεύγουν στο εξωτερικό, αφού στην Ελλάδα δεν βρίσκουν επαγγελματική διέξοδο.

Ποια είναι η κατάσταση των μουσικών σπουδών σήμερα;

Χρειάζεται αναμόρφωση όλου του συστήματος. Είναι απαραίτητη η ίδρυση Μουσικής Ακαδημίας, ώστε να υπάρχει πανεπιστημιακό επίπεδο σπουδών.  Σήμερα η μουσική εκπαίδευση  είναι σχεδόν αποκλειστικά ιδιωτική: ωδεία και ιδιαιτέρα. Επί της ουσίας  υπάρχει  ταξικότητα. Κάποιος για να μάθει πρέπει να πληρώσει…   Πρέπει να  αλλάξει ο νόμος για τα Ωδεια… Το πτυχίο τους  δεν διασφαλίζει τη δυνατότητα μεταπτυχιακών. Δεν λέμε να  κλείσουν τα Ωδεία. Λέμε να οργανωθούν οι σπουδές. Να μην αναγκάζονται τα παιδιά να βγαίνουν στο εξωτερικό.

ΕΠΟΧΗ, 22.12.2013

Advertisements