Στα πλαίσια ενός άκρως ενδιαφέροντος φεστιβάλ

Του χειροποίητου και του ανακυκλούμενου

        Φανατική της ανακύκλωσης, την οποία θεωρώ όχι μόνο δείγμα οικολογικής συνείδησης και πολιτικής παρέμβασης, αλλά θέμα στοιχειώδους ευφυΐας για την επιβίωσή μας, θυμώνω και οργίζομαι  με το πόσο πίσω είμαστε στην Ελλάδα στο ζήτημα αυτό,  πόσο οι δήμοι αδιαφορούν, ενώ θα μπορούσε, εκτός από το οικολογικό κέρδος,  να παραχθεί εισόδημα, αλλά και να δημιουργηθεί μια άλλη καταναλωτική ηθική.

        Nα εξομολογηθώ και κάτι: Χρόνια έχω κατά νου ένα «Οικοθεατρικό Φεστιβάλ».  Το ‘χω συζητήσει και με  φίλους από το χώρο του θεάτρου στην Ελλάδα και στο εξωτερικό, έχω ακούσει θαυμάσιες ιδέες και εποικοδομητικές ενστάσεις αλλά το όλον έμεινε στα χαρτιά και στα όνειρα και δεν προχώρησε. Ένα από τα τμήματα του Φεστιβάλ αυτού σκεπτόμουν να ήταν οι «ανακυκλωμένες παραστάσεις». Παραστάσεις δηλαδή που  η έννοια της «ανακύκλωσης» θα έπαιζε σημαντικό ρόλο, είτε στα υλικά κατασκευής σκηνικών κι ενδυμάτων είτε ακόμα και στο κειμενικό ή το γενικότερο παραστασιακό υλικό.

        Έτσι μου προκάλεσε το ενδιαφέρον  το 1st Handmade and Recycled Theater Festival  που ξεκίνησε στις 10 Οκτωβρίου  και τελειώνει σήμερα με μια εκδήλωση ανταλλαγής και ανακύκλωσης βιβλίων, ρούχων, μικροαντικειμένων και δυο παραστάσεις από την ομάδα Ερωτέχνες: «Μια συνηθισμένη μέρα» (στις 7.30 μμ) και «Οι ένορκοι» (9.30 μμ). Το Φεστιβάλ οργανώθηκε από την ομάδα  Fabrica Athens,μια πολυδραστική ομάδα τέχνης που απαρτίζεται από νέους ηλικιακά καλλιτέχνες και έχει ένα πολύ σύντομο αλλά αρκετά ενδιαφέρον παρελθόν.  «Πρόκειται για μια προσπάθεια ανάδειξης και προώθησης της καλλιτεχνικής δημιουργίας ανεξάρτητων παραγωγών, οι οποίες χαρακτηρίζονται από την ιδιότητα του χειροποίητου και ανακυκλώσιμου» λέει η ιστοσελίδα του Φεστιβάλ και συνεχίζει «Το 1st handmade and recycled theater festival διοργανώνεται με σκοπό να αποτελέσει μια πράξη καλλιτεχνικής συσπείρωσης και δημιουργικής βάσης προκειμένου να δημιουργηθεί ένας ανοιχτός διάλογος ανάμεσα στον καλλιτέχνη και το έργο του, μια προσπάθεια για ένα ανοιχτό θέατρο, ανεξάρτητο και ελεύθερο προς τη σύλληψη και την εκτέλεσή του».

        Στην συμβολή περίπου της Μ. Αλεξάνδρου με την Ευρυμέδοντος, φτάνοντας το πρώτο που βλέπεις είναι  το κουφάρι μιας παλιάς τηλεόρασης, άδειο από τα λαμπάκια, και μέσα από το  γυαλί κρέμονται μερικές  πολύχρωμες φιγούρες του Καραγκιόζη που κουνιούνται συνεχώς. Διάφορα πράγματα  γύρω-γύρω, τοποθετημένα πάνω στο  στενό πεζοδρόμιο σαν ένα μικρό χαριτωμένο γιουσουρούμ και άνθρωποι, νέοι ως επί το πλείστον, που πάνε κι έρχονται, διασχίζουν το στενό  δρομάκι, κατεβαίνουν στο  υπόγειο που παίζονται οι παραστάσεις, ανεβαίνουν πάλι, κάθονται στο πεζοδρόμιο, πίνουν καφέ, καπνίζουν, μιλούν και γελάνε… Μια διαρκής κίνηση. Και χαρά.

        Μου έκανε εντύπωση η χαρά.   Στην κατηφή Αθήνα των μνημονίων αυτή η ανθρώπινη κυψέλη αντιστεκόταν με ένα όπλο  δυνατό και ενοχλητικό για το σύστημα: την αισιοδοξία και τη δημιουργία. Μια κατάληψη δημόσιου χώρου κι ένα διαρκές μπες-βγες σε ανανοηματοδοτημένες πλευρές του δημόσιου χώρου.

 

Ψέματα ή αλήθεια …  έτσι είναι τα παραμύθια.

        Με αφορμή το Φεστιβάλ, 4 νέοι ηθοποιοί  συνέπραξαν και δημιούργησαν την ομάδα Mind the Gap. Αυτές  οι συνεργασίες ήταν και ένας από τους εκπεφρασμένους στόχους του Φεστιβάλ. Πρόκειται για τους: Νίκο Αξιώτη, Νίκη Κατσαρού, Ελεάννα Σταθοπούλου και Δήμητρα Σύρου. Και δημιούργησαν την παράσταση Ψέματα ή αλήθεια …  έτσι είναι τα παραμύθια. Οι τρεις πρώτοι ανέλαβαν το υποκριτικό μέρος και  η Δήμητρα Σύρου τη σκηνοθεσία. Τη Δήμητρα Σύρου τη θυμόμαστε από την δυνατή ερμηνεία  της Ρέιτσελ Κόρι, στην ομότιτλη παράσταση που σκηνοθέτησε πριν από τρία χρόνια η Μάνια Παπαδημητρίου.

Το κείμενο είναι σύνθεση των Αξιώτη και Σταθοπούλου. Σε μια μακρινή χώρα οι άνθρωποι χρησιμοποιούν αντί για νόμισμα,  τα παραμύθια. Κι ο κόσμος είναι όμορφος και μαγικός και όλοι περνάνε καλά. Μέχρι που τα παραμύθια γίνονται υποχρέωση. Η χαρά τότε χάνεται, οι άνθρωποι πεινούν και υποφέρουν. Ένα τυραννικός άρχοντας κλέβει τη χαρά. Αυτό που πριν ήταν ευχάριστο, τώρα είναι βασανιστικό. Οι άνθρωποι προσπαθούν να επιβιώσουν σε ένα κόσμο εχθρικό. Δεν έχουν να δώσουν τον οβολό τους –με τη μορφή παραμυθιού- στο δημόσιο κορβανά και στην ανημπόρια τους η ανάλγητη πολιτεία ζητά  όλο και πιο πολλά. Τιμωρεί τη φτώχια και την ανέχεια. Αλλάζουν τους ηγεμόνες τους  ελπίζοντας πως ο επόμενος θα ‘ναι  καλύτερος, πως θα κυβερνήσει με σύνεση και δικαιοσύνη. Αλλά διαρκώς απογοητεύονται.  Μέχρι που… μέχρι που καταλαβαίνουν ότι η λύση δεν είναι να αναζητούν ηγέτη αλλά να μάθουν να κυβερνούν οι ίδιοι τον τόπο τους, να πάρουν τη ζωή  τους στα χέρια τους.

       Φανερό το μήνυμα της πολιτικής αλληγορίας, φανερός και  ο στόχος της παράστασης. Παίζοντας  με τους κώδικες της αφήγησης του παραμυθιού, με την επίφαση μιας παράστασης που άγγιζε τα όρια του  παιδικού θεάτρου, με αθωότητα και χιούμορ, οι Mind the Gap αφηγήθηκαν όχι μόνο το προβληματικό παρόν της Ελλάδας αλλά είχαν και μια πρόταση εξόδου. Μια πρόταση με σαφές πολιτικό πρόσημο που καλεί στην άμεση δημοκρατία, στην βαθιά αναγκαιότητα της πραγματικής  συμμετοχής του πολίτη στα  κοινά, συνεχούς και πρωτοβουλιακής, με απαίτηση συνδιαμόρφωσης και όχι απλής γνωμοδότησης. Και βέβαια οι συντελεστές της παράστασης έδειχναν να ξέρουν καλά πως η φαινομενικά απλή λύση τους είναι και η δυσκολότερη, γιατί αποτελεί το κορύφωμα πολύπλοκων πολιτικών διεργασιών και συνειδητοποιήσεων.

      Φανερό και το χειροποίητο της δουλειάς: ανα-σύνθεση και αναδιήγηση των παραμυθικών μοτίβων, σκηνικά και  κοστούμια από τα χέρια της ομάδς, μουσκή επένδυση το ίδιο. Ένα πίνακας στον τοίχο κι ένα κομμάτι κιμωλία ζωγραφίζουν κόσμους και γεγονότα. Σβήνουν και ξαναγράφουν ιστορίες, αναδιατυπώνουν προθέσεις.

       Η Δήμητρα Σύρου  σκηνοθέτησε μια παράσταση για ενήλικες με την αθωότητα του παιδικού θεάτρου και με ευαισθησία, ενώ οι τρεις ερμηνευτές απέδωσαν πρόσωπα και καταστάσεις με κέφι και ευρηματικότητα.

ΕΠΟΧΗ, 20.10.2013

Advertisements