Μια θεατρική εκδήλωση δυο παιδικών σταθμών της Καλλιθέας

δείχνει την αναγκαιότητα υπεράσπισης

 των δομών κοινωνικής πρόνοιας στου δήμους

 

         Βρέθηκα πριν δυο-τρεις βδομάδες στη λεγόμενη παραλία της Καλλιθέας. Τόνοι τσιμέντου, που μόλις ο καιρός ζεστάνει, αχνίζουν και σκορπούν αποπνικτική ζέστη γύρω τους. Κρανίου τόπος. Πουθενά η ευεργετική σκιά του πράσινου. Και πέρα μακριά, εκεί που δυσκολεύεται να φτάσει το μάτι, η θάλασσα. Κι όμως οι παλιότεροι, οι γεννημένοι μέχρι τα μέσα της δεκαετίας του 60, θυμόμαστε την παραλία αυτής της πόλης, βαδίσαμε στην άμμο της, παίξαμε στο γύρο με τα αλογάκια, μαζέψαμε κοχύλια και οι λίγο μεγαλύτεροι κολύμπησαν στα νερά της. Ας είναι. Άλλο θέμα αφορά το κείμενο, να μην ξεστρατίζω.

        Στις εκεί εγκαταστάσεις του Δήμου και στα πλαίσια του ετήσιου Φεστιβάλ της πόλης, δυο παιδικοί σταθμοί παρουσίασαν μια ωραία, καλοδουλεμένη εκδήλωση που στηριζόταν στη μελοποιημένη ποίηση.  Καμιά διακοσαριά παιδάκια, χάρμα οφθαλμών, ανέβηκαν στη σκηνή και εικονοποίησαν με χορό και ταμπλώ βιβάν την ποίηση του Βάρναλη, του Σεφέρη και κυρίως του Ελύτη μελοποιημένη από τον Θεοδωράκη, τον Ξαρχάκο, τον Ανδριόπουλο,  ενώ οι δασκάλες τους απήγγειλαν και σχολίαζαν διακριτικά, βοηθώντας και συντονίζοντας τις ομάδες. Ήταν μια πανδαισία  αισθήσεων και  αισθημάτων όλ’ αυτά τα μικρά πλασματάκια που στην αρχή της ζωής τους  είχαν την τύχη και τη χαρά να έρθουν σε γόνιμη επαφή με την ποίηση και τη μουσική. Την εκδήλωση προετοίμασαν, δουλεύοντας όλη τη χρονιά,  με προσοχή, επιμέλεια και τόλμη οι εμπνευσμένες δασκάλες των δημοτικών παιδικών σταθμών, που χρησιμοποίησαν μια μεγάλη γκάμα συνοδών δραστηριοτήτων, όπως  ζωγραφική,  χορό,  θεατρικό παιχνίδι.

        Είχα πληροφορηθεί για την δουλειά αυτή από την κυρία Τέτη Τσούρου, διευθύντρια ενός από τους παιδικούς σταθμούς, η οποία σε μια τυχαία συνάντησή μας μου είχε μιλήσει με ενθουσιασμό για όλο αυτό, τους δρόμους που έψαχνε για να φέρει σε επαφή τα παιδιά με τους ρυθμούς της ποιητικής γλώσσας. «Τους διάβαζα το ποίημα του Ρίτσου για την κόρη του και τα παιδιά ζωγράφιζαν, όποια εικόνα τους γεννιόταν στο νου»  θυμάμαι ότι μου είπε και σκέφτηκα πως  ακόμα και τους έφηβους, στα Γυμνάσια και τα Λύκεια,  με  τέτοιους ευφάνταστους τρόπους πρέπει  να τους βοηθήσουμε να πλησιάσουν και να καταλάβουν την ποίηση.

        Ομολογώ, πάντως, ότι μου είχε φανεί εξαιρετικό ως ιδέα αλλά πολύ δύσκολο στην πραγμάτωσή του. Και πράγματι ήταν.  Το αποτέλεσμα όμως δικαίωσε τους κόπους των παιδαγωγών. Είναι βέβαιο ότι οι ρυθμοί των στίχων έχουν χαραχτεί στις ψυχές των παιδιών, ένας δρόμος έχει ανοίξει που αν συνεχίσει να καλλιεργείται σωστά με υπομονή, επιμονή και φαντασία από τους δασκάλους, έχουν ήδη δημιουργηθεί νεαροί αναγνώστες της ποίησης που σε λίγα χρόνια θα  γεύονται την ομορφιά  και θα επεξεργάζονται δημιουργικά τον εννοιολογικό πλούτο της ποιητικής τέχνης. Ίσως μάλιστα, αν είμαστε τυχεροί αρκετά, κάποιο ή κάποια από αυτά τα παιδιά γράψουν κι απ’ ανάμεσά τους ξεπεταχτεί κάποιος καλός ποιητής στο μέλλον.

Μελοποιημένη ποίηση

        Η μελοποιημένη ποίηση δεν είναι σύγχρονο φαινόμενο, για να μην πάμε στα αρχαία χρόνια, να πούμε ότι ήταν σύνηθες μεγάλοι συνθέτες του 18ου ή  19ου αιώνα να μελοποιούν γνωστά ή λιγότερο γνωστά ποιήματα της εποχής τους. Η περίφημη «Ωδή της Χαράς» για παράδειγμα, καίρια ενταγμένης το 4ο μέρος  της Ενάτης Συμφωνίας του Μπετόβεν είναι μελοποίηση ποιήματος του Σίλερ. Στην Ελλάδα έπαιξε σημαντικό ρόλο και σημάδεψε τα πρώτα χρόνια της Μεταπολίτευσης. Πολλοί άνθρωποι της εποχής έμαθαν τους μεγάλους ποιητές μας ως τραγούδια του Θεοδωράκη, του Ξαρχάκου, του Λεοντή, του Μικρούτσικου και πολλών άλλων. Μολονότι επήλθε κάποια στιγμή κορεσμός από την υπερβολή,  αλλά και επειδή η ποιότητα της μελοποίησης μερικές φορές ήταν επιεικώς απογοητευτική, ενώ από την δεκαετία του 80 νέα ρεύματα στη μουσική και κυρίως τον στίχο ήρθαν να καλύψουν τις ανάγκες των καιρών, η μελοποιημένη ποίηση άφησε της περιόδου πίσω της πολλά θετικά και κυρίως έκανε την ποίηση κτήμα των πολλών, αρκετοί μάλιστα έγιναν μετά και αναγνώστες. Δεν είναι τυχαίο ότι μερικά από τα πιο γνωστά ελληνικά ροκ συγκροτήματα («Μωρά στη φωτιά», «Διάφανα Κρίνα», «Magic de Spell» κ.ά.) επανέφεραν τη μελοποιημένη ποίηση στο τέλος της δεκαετίας του 90, αναζητώντας στους ρυθμούς των ποιητών μια γόνιμη συνομιλία με νέους μουσικούς τρόπους. Στις μέρες μας που η ποίηση δυσκολεύεται να φτάσει στα πλατιά στρώματα του λαού και ιδίως στους νέους  (οι μαθητές στα σχολεία προτιμούν την πεζογραφία, τα ποιήματα τους φαίνονται δυσνόητα αλλά δεν είναι της ώρας μια τέτοια συζήτηση) η μελοποιημένη ποίηση ίσως αποτελεί ένα προνομιακό δρόμο συνάντησης.

Με αθωότητα και αυθορμητισμό

         Κάτι που οφείλω επίσης να αναφέρω είναι πως τα παιδάκια πάνω στη σκηνή ήταν πρώτ’ απ’ όλα παιδάκια. Οι κινήσεις δεν είχαν τελειότητα, τα σύνολα δεν ήταν κουρντισμένα –στο βαθμό που μπορεί αυτή η ηλικία- είχαν την χάρη της παιδικότητας, την αυθορμησία της,  δεν έμοιαζαν με χολιγουντιανές καρικατούρες ούτε ήταν μικρομέγαλοι  μιμητές ακιζομένων τραγουδιστών της μόδας, φαινόμενο συχνό και προσβλητικό για τη δροσιά και την αθωότητα των μικρών παιδιών, που συνηθίζεται και προβάλλεται στην ιδιωτική τηλεόραση. Και αυτό επίσης το θεωρώ ένα σημαντικό μάθημα τέχνης και κοινωνικοποίησης.

        Φεύγοντας μέσα σε μια ιλαρή διάθεση –μεγάλη ανάγκη έχουμε τέτοια πράγματα που μας σώζουν από τον ζόφο της κρίσης, αναζωογονούν την ελπίδα, τονώνουν την αποφασιστικότητα να παλέψει κανείς για το μέλλον και τη ζωή – σκεφτόμουν πόσο δύσκολη είναι η κατάσταση των παιδικών σταθμών με την Τοπική Αυτοδιοίκηση σε οικονομική κατάρρευση.

Παιδικοί σταθμοί σε μια καταρρέουσα Τ.Α.

        Η αναγκαιότητα των παιδικών σταθμών είναι δεδομένη και δεν χρειάζεται να επιχειρηματολογήσει κανείς επ’ αυτού. Οι παιδικοί σταθμοί δεν αποτελούν απλώς ένα χώρο ασφαλούς φύλαξης των νηπίων τις ώρες που οι γονείς τους είναι απασχολημένοι αλλά επιτελούν εξαιρετικό παιδαγωγικό ρόλο με τεράστια επιρροή στην ψυχική και νοητική συγκρότηση των παιδιών καθώς και στην κοινωνική ωρίμανσή τους. Η δουλειά που γίνεται εκεί από ειδικευμένους παιδαγωγούς είναι αναντικατάστατη. Γι’ αυτό και είναι απαραίτητη η ένταξή τους στο ενιαίο σύστημα παιδείας, ως αναπόσπαστο τμήμα της εκπαίδευσης των νεαρών πολιτών.

        Ακριβώς εξαιτίας της σημασίας τους είναι απαραίτητη η λειτουργία και η δωρεάν πρόσβαση σ’ αυτούς όλων των παιδιών και ειδικά των χαμηλών οικονομικών στρωμάτων που η οικονομική δυσπραγία τους στερεί μορφωτικές ευκαιρίες. . Οι γονείς πρέπει να είναι σίγουροι ότι αφήνουν τα παιδιά τους όχι απλώς σε χώρους φύλαξης ανηλίκων αλλά σε δομές ουσιαστικής εκπαίδευσης και φροντίδας.  Πολύ περισσότερο σήμερα, την εποχή των μνημονίων, που η φτωχοποίηση επελαύνει ορμητικά ενάντια σε ολοένα και ευρύτερα κοινωνικά στρώματα

        Εδώ φαίνεται ακόμα πιο πολύ χωρίς να αφήνει κανένα περιθώριο συγχώρησης η αθλιότητα του «Καλλικράτη» και της αντιλαϊκής μνημονιακής πολιτικής: η Τοπική Αυτοδιοίκηση έχει στερηθεί το 60% των πόρων της και καλείται να εκτελέσει 240 επιπλέον λειτουργίες με διαρκώς μειούμενα έσοδα. Οι δημοτικοί παιδικοί σταθμοί είναι στο στόχαστρο, αφού και αυτοί μπαίνουν στην τροχιά των υπό ιδιωτικοποίηση κοινωνικών υπηρεσιών των δήμων. Παιδαγωγοί απολύονται ή καλούνται να δουλέψουν υπό καθεστώς ελαστικής εργασίας μέσω ΜΚΟ ή συνεταιρισμών που, όμως, πόρρω απέχουν από τα πειράματα εναλλακτικής συνεταιριστικής οικονομίας, όμηροι  της εργασιακής ανασφάλειας και της κακοπληρωμένης ή απλήρωτης δουλειάς, ενώ φυσικά χωλαίνει και η υλικοτεχνική υποδομή των παιδικών σταθμών. Το αίτημα «Κανένα παιδί έξω από τους παιδικούς σταθμούς» είναι περισσότερο επίκαιρο από ποτέ.

       Ακόμα και η φιλοκυβερνητική διοίκηση της ΚΕΔΕ αναγκάζεται να το παραδεχτεί. Ο πρόεδρος της ΚΕΔΕ, δήμαρχος Καλλιθέας μάλιστα, κ. Κώστας Ασκούνης, τόνισε σε πρόσφατες δηλώσεις του ότι το ποσό των 150 εκ. ευρώ για τη χρηματοδότηση των παιδικών και βρεφονηπιακών σταθμών, των ΚΔΑΠ και ΚΔΑΠΜΕΑ για τη νέα σχολική χρονιά δεν επαρκεί. Και σωστά έπραξε αλλά δυστυχώς και η δική του υπευθυνότητα στην κατάσταση αυτή αλλά και στο γενικότερο πρόβλημα της χώρας είναι μεγάλη. Μεγαλοστέλεχος του ΠΑΣΟΚ, συνδιαμορφωτής της πολιτικής του κόμματός του για την Τοπική Αυτοδιοίκηση, πληρώνει το τίμημα των επιλογών του. Το κακό είναι ότι το τίμημα αυτό το πληρώνει πρώτος ο λαός και φυσικά η τιμή της Τ.Α.

         Το πρόβλημα θα ενταθεί μάλιστα με τη μεγάλη αύξηση των αιτήσεων –ο αριθμός τους μεγαλώνει κάθε χρόνο της κρίσης όπως είναι αναμενόμενο. Οι δεσμεύσεις –μάλλον εντός εισαγωγικών θα έπρεπε να βάλουμε τη λέξη- του κ. Βρούτση στις αρχές Ιουνίου δεν μπορούν να εκληφθούν σοβαρά, αφού δεν υπάρχει τίποτε ενυπόγραφο και νομοθετημένο.

Οι παιδικοί σταθμοί πρέπει να λειτουργήσουν σωστά, με ολοκληρωμένο πρόγραμμα, με επαρκές και πλήρους απασχόλησης προσωπικό που θα διαθέτει όλα τα απαραίτητα προσόντα. Είναι σημαντικό να ενταχθούν σε ένα ενιαίο σύστημα παιδείας.

Η όμορφη εκδήλωση των παιδιών, που την παρακολούθησαν εκατοντάδες άνθρωποι -γονείς, συγγενείς, κάποιοι απλώς ως θεατές- μια εκδήλωση που έφερε κοντά οικογένειες Ελλήνων και μεταναστών (ήταν τόσο όμορφο και τόσο συμβολικό το θέαμα του τέλους που οι γονείς αλληλοαγκαλιάζονταν και έδιναν συγχαρητήρια ο ένας τον άλλον χωρίς να σκέφτονται φυλές, χρώματα και θρησκείες…) ήταν  ένα πραγματικό πολιτικό μήνυμα: η πολιτεία οφείλει να φροντίζει κατά προτεραιότητα την παιδεία,  των μικρών πολιτών της αρχομένη.

Εποχή, 7.7.2013

 

 

Advertisements