Η Καλλιθέα είναι η έκτη πόλη της Ελλάδας.  Σύμφωνα με την τελευταία απογραφή είναι επισήμως η πιο πυκνοκατοικημένη πόλη της Ευρώπης. Είναι επίσης η πόλη με τα λιγότερα δέντρα ανά κάτοικο. Βρίσκεται στη μέση της απόστασης Αθήνας – Πειραιά,  συνορεύει με την Ν. Σμύρνη και τον Ταύρο, και μέχρι την αρχή της κρίσης είχε μια καλή αγορά –τώρα πια η αγορά παρακμάζει, ενώ μεγάλο μέρος των μαγαζιών έχει κλείσει. Έχει μεγάλη κυκλοφορία – οι δυο  τεμνόμενοι οδικοί άξονες, η Ελευθερίου Βενιζέλου και η Σιβιτανίδου/ Δαβάκη έχουν μεγάλη κίνηση καθ’ όλη τη διάρκεια των εργασίμων ωρών.  Πάγιο αίτημα των κατοίκων ήταν ένας πράσινος πνεύμονας, ένας μεγάλος, απλός χώρος περιπάτου και ήπιων αθλητικών δραστηριοτήτων.

        Η Καλλιθέα υπήρξε παράλια πόλη. Είναι αστείο να μιλά κανείς σε παρελθόντες χρόνους γι’ αυτό, εφόσον δεν συνέβη καμιά τεράστια γεωλογική καταστροφή. Το χέρι του ανθρώπου  συναγωνίζεται και ξεπερνά τις θεομηνίες. Οι παλιότεροι Καλλιθιώτες, εμείς που γεννηθήκαμε μέσα στη δεκαετία του ’60, θυμόμαστε πολύ καλά την παραλία της πόλης, οι λίγο μεγαλύτεροι θυμούνται ότι έκαναν  μπάνιο στη θάλασσα μας. Στη δικτατορία, η παραλία του Μοσχάτου και της Καλλιθέας μπαζώθηκε, αρκετές δεκάδες στρέμματα δημιουργήθηκαν από τις προσχώσεις αυτές, που δεν υπάρχουν σε κανένα χάρτη και αμέσως μετά, με τη Μεταπολίτευση, κύριος οίδε γιατί, η Ποσειδώνος ανυψώθηκε, δημιουργώντας ένα τείχος ύψους 4,5 μ. που απέκοψε την πόλη από την θάλασσα.

Τσιμέντο, παντού τσιμέντο

         Τα πράγματα χειροτέρεψαν με τους Ολυμπιακούς Αγώνες. Ένα τεράστιο κτίριο που ξεκινά από το ΣΕΦ και καταλήγει στο Τάε-Κβο-Ντο, το περίφημο «γραμμικό κτίριο», δημιούργησε ένα ακόμα τείχος. Ενώ χτίστηκε και τσιμεντώθηκε και το τελευταίο ίχνος χώματος και άμμου. Το χειρότερο είναι ότι αυτά τα κτίσματα ή δεν χρησιμοποιήθηκαν καθόλου ή χρησιμοποιήθηκαν ελάχιστα κατά τους Ολυμπιακούς Αγώνες και τώρα καταρρέουν σιγά-σιγά αχρησιμοποίητα (το μεγαλύτερο μέρος του γραμμικού και το Μπιτς-Βόλεϊ). Μοναδική έξοδος πλέον της πόλης προς τη θάλασσα είναι μια μικρή πύλη στην πλατεία Νερού (στο ύψος περίπου του παλιού Ιπποδρόμου), που βγάζει στη ναυταθλητική μαρίνα, χώρο ελλιμενισμού μικρών σκαφών.

        Οι χώροι που θα μπορούσαν να γίνουν  πάρκα χάθηκαν με υπαιτιότητα της από 15ετίας διοικούσας τον δήμο (σήμερα με σύμπραξη ΠΑΣΟΚ, ΔΗΜΑΡ και ΛΑΟΣ), που υπεραγαπά το χτίσιμο και το τσιμέντο.  Το παλιό εργοστάσιο της ΙΖΟΛΑ, στις Τζιτζιφιές, που η Καλλιθέα το ζητούσε για πάρκο, πουλήθηκε στον ΣΚΛΑΒΕΝΙΤΗ, και χτίστηκε το μεγαλύτερο σούπερ-μάρκετ των Βαλκανίων.  Στο μεταξύ, η πόλη ακόμα περιμένει την δεντροφύτευση που της υποσχέθηκαν γύρω του –προφανώς είναι μεγαλύτερη ανάγκη το πάρκιν, με τα δέντρα θα ασχοληθούμε τώρα;

         Μοναδική ελπίδα της πόλης είχε μείνει ο Ιππόδρομος.Εκεί η πόλη περίμενε να γίνει το μεγάλο πάρκο που της υπόσχονταν.  Η περιοχή όμως παραδόθηκε στο Ίδρυμα Νιάρχου για μια σειρά φαραωνικών έργων,  που έφεραν το κίνημα σε δύσκολη θέση, γιατί βρεθήκαμε, άνθρωποι με ιδιαίτερη ζέση για τον πολιτισμό να φαινόμαστε πως αντιτιθέμεθα στο χτίσιμο μιας νέας Λυρικής και της Εθνικής Βιβλιοθήκης. (Τώρα βέβαια η Εθνική Βιβλιοθήκη στη Συγγρού κοντά στα σύνορα Καλλιθέας-Παλαιού Φαλήρου, χωρίς  μετρό ή έστω σταθμό του τραμ εμάς μας προβληματίζει, αλλά αυτό, όπως και άλλα που υπερβαίνουν το τοπικό πρόβλημα, θα τα δούμε αυτό σε άλλο σημείωμα).

*****

         Το λεγόμενο σχέδιο «ανάπλασης του Φαληρικού Όρμου», στο οποίο ανήκει η Καλλιθέα,  εντάσσεται στα γενικότερα σχέδια της μνημονιακής κυβέρνησης για το παραλιακό μέτωπο. Σύμφωνα με αυτό μια από τις ωραιότερες παραλίες του κόσμου (ό,τι έχει απομείνει για την ακρίβεια) μήκους 66 χμ., από το ΣΕΦ μέχρι το Σούνιο παραδίδεται σχεδόν δωρεάν σε μεγάλους επιχειρηματικούς ομίλους, ελληνικούς και ξένους. Μεγάλο μέρος της βρίσκεται στη δικαιοδοσία του ΤΑΙΠΕΔ, του Ταμείου που διαχειρίζεται και πουλά την περιουσία του Δημοσίου και της εταιρείας «Παράκτιο Αττικό Μέτωπο ΑΕ», που ιδρύθηκε πριν από λίγο καιρό και για την οποία ο Αναπτυξιακός Νόμος (άρθρο 16) λέει

         3. Σκοπός της Εταιρείας είναι η διοίκηση, η διαχείριση και η αξιοποίηση δημοσίων και ιδιωτικών εκτάσεων, κτιρίων και εγκαταστάσεων, καθώς και   εκτάσεων, κτιρίων και εγκαταστάσεων ιδιοκτησίας ΝΠΔΔ, που βρίσκονται στην περιοχή μεταξύ του Σταδίου Ειρήνης και Φιλίας και του ακρωτηρίου Σουνίου […]

5. Η Εταιρεία δικαιούται να προβαίνει σε κάθε σχετική πράξη διαχείρισης, αξιοποίησης και εν γένει εκμετάλλευσης για δικό της λογαριασμό και στο όνομα της.

 

Τελευταία έξοδος για τη θάλασσα: οι Τζιτζιφιές

         Σύμφωνα με το σχέδιο που παρουσιάστηκε τρεις φορές μέχρι τώρα σε κοινές ή μη συσκέψεις με το Μοσχάτο, η λεωφόρος Ποσειδώνος μετατοπίζεται προς τη θάλασσα και ταπεινώνεται στο 1, 5 περίπου μέτρο. Πάνω της τοποθετείται ένας «θόλος» για τους θορύβους, που δημιουργεί συνολικό ύψος 12 μ. και εκεί θα πέσει χώμα για να δημιουργηθεί ένας λόφος που θα αποτελεί ένα πάρκο που θα καταλήγει στη θάλασσα, δίνοντας, λέει η μελέτη του Ρέτζο Πιάνο, που υλοποιείται από το γραφείο Θ. Παπαγιάννη και Συνεργατών, έξοδο προς τη θάλασσα.

        Δεν θα υπεισέλθουμε σε λεπτομέρειες –μαρίνες ελλιμενισμού μικρών σκαφών, «πισίνες» θαλασσινού νερού (η μια θερμαινόμενη) για κολύμβηση, σε μια θάλασσα που είναι βούρκος αφού εκεί είναι οι εκβολές του Ιλισσού(!)- θα πούμε όμως ότι η μελέτη προβλέπει 4000 τμ κτισμάτων για κέντρα αναψυχής και εμπορίου. Λες και ήταν λίγα τα σχεδόν 12000 τμ τσιμέντου που υπάρχουν ήδη στην περιοχή, απ’ τα προαναφερθέντα κτίσματα. Θα πούμε επίσης ότι το ιδιοκτησιακό καθεστώς είναι θολό και πως  η συντήρηση του χώρου –περί τα 2 εκ. ευρώ το χρόνο, απ’ την αρχική πρόβλεψη που μιλούσε για 1 εκ. ευρώ- βαρύνουν το δήμο. Με την Τ.Α. ωστόσο σε κατάρρευση πώς θα ανταπεξέλθει ο δήμος Καλλιθέας;  Η παράδοση στους ιδιώτες είναι προδιαγεγραμμένη πορεία. Αυτό προοιωνίζεται και η δυνατότητα αδειοδότησης υπαίθριων «λυόμενων» εγκαταστάσεων εμπορικών χρήσεων, κατά τους καλοκαιρινούς ιδίως μήνες, που  θα μπορούν να αποκλείουν την ελεύθερη και χωρίς κόστος πρόσβαση στη θάλασσα.

          Και επειδή δεν έχει προβλεφθεί χώρος πάρκιν, τα μαγαζιά θα τον απαιτήσουν και αφού προβλέπεται ένα μικρό λεωφορείο που θα κυκλοφορεί στον εσωτερικό παραλιακό δρόμο μεταφέροντας κόσμο από τον σταθμό ΗΣΑΠ Φαλήρου μέχρι το Ταε Κβο Ντο, τίποτα δεν μας εξασφαλίζει ότι σύντομα δεν θα επιτραπεί η κυκλοφορία αυτοκινήτων. Υπερβολές; Η μέχρι τώρα σχετική εμπειρία μάς έχει αποδείξει ότι στη χώρα μας δυστυχώς  είναι πιθανό να υλοποιηθεί ο χειρότερος εφιάλτης. Επίσης, να θυμηθούμε ότι με το νέο τουριστικό νόμο  οι επιχειρήσεις της παραλίας χαίρουν ειδικό καθεστώς  αδειοδότησης, ενώ ο έλεγχος, τα ωράρια, τα δημοτικά τέλη, οι εργασιακές σχέσεις   είναι διαφορετικά σε σχέση με όσα ισχύουν για τις υπόλοιπες επιχειρήσεις της πόλης. Πολύ χαμηλότερα είναι και τα δημοτικά τέλη σε σχέση με τους επαγγελματίες της πόλης. Κι όλα σε περίοδο κρίσης.

Έργα υψηλού οικονομικού κόστους με χαμηλό κοινωνικό όφελος.

           Η τοπική κοινωνία, όμως, είναι ελάχιστα ενημερωμένη –παρόλο που υπήρξε ένα εύρωστο κίνημα για τον Ιππόδρομο και την παραλία μέχρι πριν από λίγα χρόνια, που τον τελευταίο καιρό είχε ατονήσει. Τώρα πάλι ξαναβρίσκει το βήμα του και οργανώνει την αντίσταση, διαμορφώνοντας πλήρη εναλλακτική πρόταση.

           Απαιτείται να εμπλακεί η κοινωνία της Καλλιθέας σε μια ουσιαστική συζήτηση για το θέμα. Να ενημερωθούν όλοι  οι κάτοικοι τόσο για το ίδιο το σχέδιο, για το οποίο υπάρχουν πολλές ενστάσεις από ειδικούς, όσο, κυρίως μάλιστα, για το πολιτικό υπόβαθρο του όλου σχεδιασμού για το παραλιακό μέτωπο, που δεν είναι άλλο από την μνημονιακή οικονομική πολιτική που παραδίνει τη χώρα ως γεωγραφική και κοινωνική οντότητα σιδηροδέσμια στις αδηφάγες διαθέσεις του πιο άγριου καπιταλισμού. Δεν πρόκειται για επένδυση με κοινωνική προοπτική. Και το γεγονός ότι τον σχεδιασμό έχει αναλάβει ένας παγκοσμίως γνωστός αρχιτέκτονας δεν χρειάζεται να μας μπλοκάρει. Άλλωστε ένας αρχιτέκτονας κάνει το καλύτερο δυνατό μέσα στα όρια που του ορίζει η παραγγελία του πελάτη του.  Ας αφουγκραστούμε τις ανάγκες της πόλης, τις ανάγκες της Νότιας Αθήνας ή ολόκληρης της Αθήνας καλύτερα και ας ζητήσουμε να ξεκινήσουν όλα από την αρχή, πάνω σε άλλες βάσεις και με προθέσεις που θα έχουν πρωτ’ απ’ όλα κοινωνικό πρόσημο.

ΕΠΟΧΗ, 24.3.2013

Advertisements