Θα προσπαθήσω να είμαι ψύχραιμη. Δεν βγαίνει τίποτε να ψάχνουμε τις πιο έντονες εκφράσεις για να περιγράψουμε τη βδελυγμία μας για το σύννεφο του τρόμου που έρχεται βαρύ και χαμηλώνει πάνω από την Ελλάδα, πάνω από την Ευρώπη. Τούτες τις ώρες χρειάζεται να σκεφτούμε σοβαρά και να πράξουμε χωρίς ολιγωρία. Η δράση μας να είναι στοχευμένη και έλλογη. Πρέπει να απευθυνθούμε με πολιτικά επιχειρήματα στην ελληνική κοινωνία. Να βοηθήσουμε την ελληνική κοινωνία να καταλάβει και να προλάβει να ξεριζώσει τον καρκίνο πριν φτάσει στο κόκαλο, πριν διαλύσει  τα ζωτικά όργανα. Δεν έχουμε χρόνο. Μιλώ για τον φασισμό,  μιλώ για την Χρυσή Αυγή.

        Παρακολουθώ με προσοχή τη δράση της, ειδικά μετά την εκτίναξη των ποσοστών της στο εκλογικό σώμα που την έφερε ως τέταρτη δύναμη μέσα στη Βουλή.  Απλώνει τα πλοκάμια της όλο και πιο πολύ στον πραγματικό της στόχο: στο μυαλό των ανθρώπων, στη λογική σκέψη, στην κριτική προσέγγιση των πραγμάτων. Στη βάση δηλαδή της δημοκρατίας.  Ας μείνουμε στα πιο πρόσφατα: δίπλα στη ρατσιστική βία, ήρθε, ως ήταν αναμενόμενο, η βία ενάντια στην ελεύθερη έκφραση της ερωτικής προτίμησης. Αυτά είναι βήματα προδιαγεγραμμένα: ξένοι, ομοφυλόφιλοι και οσονούπω ασθενείς –από τους ψυχικά πάσχοντες αρχόμενοι. Μετά ή και παράλληλα χτυπήματα στην ελεύθερη διακίνηση ιδεών. Διανοούμενοι, καλλιτέχνες και  δημοσιογράφοι που η «αντεθνική», «ανθελληνική» τους δράση πρέπει να παταχθεί για να μην διαφθαρεί από το έργο τους ο ανθός του έθνους: Η Λένα Κιτσοπούλου και ο «Διάκος» της, ο Λαέρτης Βασιλείου και το «Corpus Christi»  του. Τι να περιμένουμε μετά; Την βίαιη επιβολή της σιωπής εν γένει στον καλλιτεχνικό κόσμο; Την δια  ροπάλου απαγόρευση της σκέψης και της ελεύθερης έκφρασης των ιδεών; Ένα κόσμο τρόμου και υποταγής.

Χριστιανικός ταλιμπανισμός και Χ.Α.

         Ωστόσο, όλ’ αυτά ίσως να έμεναν στο όριο του γραφικού –συνεπικουρούμενα μάλιστα από ένα εσμό παραεκκλησιαστικών οργανώσεων που διαγκωνίζονται σε σκοταδισμό και φανατισμό τον μουσουλμανικό ταλιμπανισμό θα φαίνονταν αστεία- αν η δημοκρατία ήταν δυνατή, αν η διανοητικότητα του πολίτη δεν είχε υποστεί επίθεση επί τριάντα χρόνια. Τώρα φαίνεται καθαρά πόσο καλά και πόσο έξυπνα δούλεψε –και συνεχίζει να δουλεύει- το σύστημα μέσα από την πλύση εγκεφάλου των ΜΜΕ και την απαξίωση της παιδείας. Ισοπεδώθηκαν οι αξίες της γνώσης και της κριτικής ενημέρωσης, η φασιστική γενίκευση πήρε τη θέση της εγγενούς πολυπλοκότητας που χαρακτηρίζει τα κοινωνικά φαινόμενα και τις δυνατότητες ερμηνείας τους. Ο ποδοσφαιρικός τρόπος αντιμετώπισης των πάντων έγινε κανόνας. Η κουλτούρα έγινε βρισιά, η μελέτη ντροπή. Τριάντα –τουλάχιστον- χρόνια το σύστημα δουλεύει διαλύοντας μεθοδικά το πιο επικίνδυνο όπλο στον κόσμο: το νου των ανθρώπων.

         Η Χρυσή Αυγή βρήκε το δρόμο έτοιμο: οικονομική κρίση μετά από μια εποχή πλαστής ευμάρειας που έφτιαχνε ψευδαισθησιακές εικόνες του εαυτού μέσα στον κόσμο και αμάθεια. Όχι αμάθεια, κάτι χειρότερο, απέχθεια για τη γνώση και λατρεία της πληροφορίας που γίνεται άγονος, άχρηστος, κουραστικός, ενοχλητικός βόμβος.   Η Χ.Α. βρίσκει αρωγούς στην ερεβώδη δράση της τον έμπλεο ρατσισμού  επίσημο κυβερνητικό λόγο και την σιωπή ή τις χλιαρές αντιδράσεις του πολιτικού συστήματος που κλείνει τα μάτια μπροστά στον κίνδυνο που αποτελεί γι’ αυτό το ίδιο ο ναζισμός. Και φυσικά πολλά έντυπα ή/και ηλεκτρονικά ΜΜΕ.

Καραβάτζιο

Ο ρόλος των ΜΜΕ

         Την υπόθεση Κιτσοπούλου δεν την κίνησε η Χ.Α. αλλά η φυλλάδα «Πρώτο Θέμα» του γνωστού για τα λεπτά καλλιτεχνικά του γούστα Θέμου Αναστασιάδη. (Δεν είναι η πρώτη φορά που είχαμε «πρόσκληση σε λιντσάρισμα» από την εν λόγω εφημερίδα. Θυμόμαστε την περίπτωση του καθηγητή Γ. Κόκκινου, πριν από λίγα χρόνια). Φυσικά, δεν ήταν μόνο ένα πιασάρικο θέμα –διερρήγνυε τα ιμάτιά της η εφημερίδα  για το ανοσιούργημα- ήταν και μια γυμνή φωτογραφία της ωραίας Λένας που συνόδευσε το δημοσίευμα, αν δεν συνέβη και το αντίθετο. Για να ‘μαστε σοβαροί,  το κείμενο της Κιτσοπούλου ήταν μέτριο, αφελές και έκανε επίδειξη αυθάδειας που έφτανε στα όρια της ενόχλησης, αλλά έχει δικαίωμα να το κάνει. Η ελευθερία λόγου και καλλιτεχνικής έκφρασης είναι κατοχυρωμένη από τη χάρτα ανθρωπίνων δικαιωμάτων και από το Σύνταγμα. Κανένας  δεν υποχρεώνεται να δει μια παράσταση, να διαβάσει ένα βιβλίο ή να κολυμπήσει σε μια παραλία γυμνιστών. Από τη στιγμή που επιλέγει να το κάνει, αναλαμβάνει την ευθύνη της επιλογής του (και το κόστος της, περί τα 20 ευρώ η παράσταση, αν πρόκειται για θέατρο). Έχει δικαίωμα και υποχρέωση να κρίνει το έργο ως αισθητικό αποτέλεσμα, έχει δικαίωμα  να διαφωνήσει με τις προβαλλόμενες ιδέες και μπορεί, αν το θέλει, να δημοσιοποιήσει την τεκμηριωμένη αντίθεσή του ακόμα και την πολεμική του. Αυτό είναι εποικοδομητικό  επίσης. Αλλά μέχρι εδώ. Τελεία. Το να δέχεται ένας καλλιτέχνης ύβρεις και απειλές από μια πολιτική οργάνωση είναι καταπάτηση βασικών ανθρωπίνων δικαιωμάτων θεσμικά κατοχυρωμένων και πρέπει να διωχθεί ποινικά. Επίσης τελεία.

Να υπερασπίσουμε το αξιακό μας σύστημα

         Δεν πρόλαβε να στεγνώσει το μελάνι των δημοσιευμάτων για την Κιτσοπούλου, ήρθε η υπόθεση Βασιλείου με το «Corpus Christi» (βλ. ΕΠΟΧΗ, 17.6.2012 και 24.6.2012). Εδώ μάλιστα υπήρχε και διπλό πεδίο δράσης για το φασισμό, αφού ο σκηνοθέτης και πρωταγωνιστής της παράστασης είναι Αλβανός.  Και εδώ έκανε το μεγάλο ατόπημα η επίσημη Εκκλησία. Θα περίμενε κανείς ότι στα χέρια ενός νηφάλιου ιεράρχη, όπως ο κ. Ιερώνυμος, μπορεί να μην έχει πάρει τις γενναίες θέσεις που θα επιθυμούσαμε, αλλά τουλάχιστον είχε κάπως περιοριστεί η μισαλλοδοξία (δεν μιλώ για μεμονωμένους ιερείς και δεσπότες που όλοι γνωρίζουμε το λόγο μίσους που εκπέμπουν). Γιατί έπρεπε η Εκκλησία τόσο απρόσεκτα να έρθει αρωγός στη Χρυσή Αυγή επιβεβαιώνοντας γα άλλη μια φορά τις υπόγειες σχέσεις της ακροδεξιάς με την επίσημη έκφραση της θρησκείας στην Ελλάδα;

        Το εμβληματικό για τη gay  κουλτούρα έργο του Μακ Νάλι διαβάζει την ιστορία του Ιησού ως ενός ηγέτη μιας ομάδας αγοριών με ομοφυλοφιλικές σχέσεις. Ο Βασιλείου έκανε μια πολιτική ανάγνωση του έργου σε μια συμπαθητική παράσταση με καλή μουσική επένδυση. Δεν υποχρέωσε κανένα να τη δει με το ζόρι, δεν βγήκε στο δρόμο να διαλαλήσει τις απόψεις του συγγραφέα –τις οποίες πιθανώς να μην αποδέχεται, ο ηθοποιός δεν ταυτίζεται με τον ήρωα που κάθε φορά  ενσαρκώνει,  αλλά δεν είναι αυτό το θέμα.  Η επίθεση της Ιεράς Συνόδου όμως είναι ένα θέμα. «Βλάσφημο θεατρικό έργο που δυσφημίζει το θεανδρικό πρόσωπο του Κυρίου ημών Ιησού Χριστού» το χαρακτηρίζει και προτρέπει τον ελληνικό λαό να μη το δει. Και φυσικά έχει δικαίωμα η επίσημη Εκκλησία να πάρει θέση για μια καλλιτεχνική δημιουργία και να την απορρίψει έχει δικαίωμα επίσης. Έχει  μορφωμένους ιερείς, δικά της έντυπα και εύκολη πρόσβαση στον  τύπο. Θα μπορούσε, λοιπόν, όπως κάθε θεατής, ιερωμένοι να γράψουν τεκμηριωμένες τις απόψεις τους, να εκφράσουν την αντίθεσή τους, ακόμα και την  οργή τους. Αλλά έτσι και μέχρι εκεί. Οι υστερικές κραυγές ενός αλλόφρονος πλήθους που ζητά να λιθοβολήσει όποιον δεν αποδέχεται απολύτως τις θέσεις του, θυμίζουν τραγικά τις αντίστοιχες εκφράσεις μισαλλοδοξίας και φανατισμού του άλλου μονοθεϊσμού, του μωαμεθανισμού. Δεν είμαι νομομαθής και πιθανώς να λαθεύω, αλλά είναι δυνατόν εν έτει 2012 να υπάρχουν τόσο απαρχαιωμένοι νόμοι, που να συζητούν ασφαλιστικά μέτρα σε μια θεατρική παράσταση για ιδεολογικές διαφορές, ακόμα κι αν τελικά απορρίπτονται από το δικαστήριο; Από ποιον θα έπρεπε να ζητήσουν ευθύνες και αποζημίωση για διαφυγόντα κέρδη –μιας και μόνο αυτά καταλαβαίνουν κάποιοι πλέον- οι συντελεστές της παράστασης;

        Η παρουσία της Χ.Α. στα επεισόδια της Πέμπτης, ο ζωώδης τρόπος αντιμετώπισης του όλου θέματος και των συντελεστών της παράστασης, οι προτροπές ουσιαστικά σε λιντσάρισμα, η εκμετάλλευση της ευήθειας φανατισμένων χριστιανών που έχουν τόσο λάθος δει μια θρησκεία που στη βάση της θεωρητικά έχει την ανεκτικότητα και την αγάπη, δείχνουν δυο πράγματα: από τη μια, η Χ.Α.  βγαίνει συνεχώς προς άγραν ψήφων αλλά και δομεί σιγά-σιγά τον εαυτό της προσαρμοζόμενη χαμαιλεοντικά στα αιτήματα που νιώθει ότι μπορεί να ποδηγετήσει, από την άλλη, τον επικίνδυνο δρόμο στον οποίο έχουμε ήδη μπει ως κοινωνία. Πρέπει να το σταματήσουμε. Τώρα. Πριν είναι αργά. Πριν η πορεία της σήψης δεν θα είναι αναστρέψιμη. Με πολλή δουλειά, με στοχευμένη δουλειά, ακάματα, πόρτα-πόρτα,  σε κάθε πολίτη ξεχωριστά. Δεν αρκεί να τα λέμε και να τα γράφουμε μεταξύ μας. Εμείς στην Αριστερά  είμαστε πεισμένοι, είναι μέσα στο αξιακό μας σύστημα –θέλω να πιστεύω τουλάχιστον- οι αρχές του διαλόγου, της ανεκτικότητας, της αλληλεγγύης, της ελευθερίας στη διακίνηση των ιδεών.  Αξιακό σύστημα όχι μεταφυσικό αλλά απόλυτα λογικό που αποτελεί την αναγκαία προκείμενη για μια ζωή χωρίς φόβο, με αξιοπρέπεια και δικαιοσύνη. Πρέπει να τις  μεταλαμπαδεύσουμε αυτές τις ιδέες με επιμονή και πίστη. Είναι δύσκολο, κουραστικό και χρονοβόρο. Αλλά είναι στοίχημα πολιτικό και στοίχημα ζωής.

Στο «Χυτήριο» έγινε μια πρόβα. Το γεγονός ότι η παράσταση το βράδυ της Παρασκευής έγινε τελικά, αποτελεί μια νίκη της ελευθεροφροσύνης και του κινήματος. Ο πόλεμος ωστόσο μαίνεται. Δεν υπάρχει στιγμή εφησυχασμού

ΕΠΟΧΗ, 14.10.2012

Advertisements