Πριν από χρόνια –πρέπει να ήταν το 2000 μάλλον- πηγαίνοντας στο Βελιγράδι με πούλμαν, διασχίσαμε μέρος της Βουλγαρίας. Μου έμειναν βαθιά χαραγμένα στη μνήμη τα σκυθρωπά πρόσωπα των ανθρώπων. Στο βλέμμα τους υπήρχε μια παγωμένη αγωνία, αλλά και ένα σύννεφο σκοτεινό -σαν να μη περίμεναν τίποτε πια. Άρχισα πια να βλέπω την ίδια έκφραση στα πρόσωπα πολλών Ελλήνων –την ίδια σκυθρωπία, τον ίδιο ουροβόρο θυμό, την ίδια απελπισμένη αγωνία, που γίνεται σιγά-σιγά μια μάσκα ανέκφραστη, λες και το πρόσωπο έχει αναχωρήσει και το βλέμμα αρνείται να δει…

Με δύναμη από την Κατερίνη

Το Σάββατο, 15 του Σεπτέμβρη, είχα ωστόσο μια ευχάριστη έκπληξη: ανέβηκα στην Κατερίνη για να παρακολουθήσω την 1η Πανελλαδική Συνάντηση των Κινημάτων «Χωρίς Μεσάζοντες» που διοργανώθηκε με πρωτοβουλία της «Εθελοντικής Ομάδας Δράσης Πιερίας», από τις μακροβιότερες και πιο δραστήριες του χώρου. Και είδα πρόσωπα χαρούμενα, ανθρώπους αισιόδοξους, που πίστευαν πολύ αυτό που έκαναν και ευχαριστιούνταν που το έκαναν, ήταν περήφανοι, έτοιμοι και αποτελεσματικοί. Και αυτό είναι ένα σπουδαίο μήνυμα: η χαρά και η αποτελεσματικότητα της δράσης.

Στη συνάντηση πήραν μέρος ομάδες από 23 πόλεις αλλά ήταν δυστυχώς μικρή η παρουσία των παραγωγών. Το κίνημα έχει δυο άξονες που περιγράφονται με σαφήνεια στο Μνημόνιο Συνεργασίας που κατατέθηκε στο τέλος της ημέρας: από τη μια, την παρέμβαση «στη διαδικασία για τη διάθεση των προϊόντων μέσα στα πλαίσια του Νόμου, με σκοπό την επίτευξη της χαμηλότερης δυνατής τιμής διάθεσης των προϊόντων στους καταναλωτές σε συνδυασμό με την παροχή της καλύτερης δυνατής ποιότητας». Από την άλλη, «την προσφορά κινήτρου προς όλους τους παραγωγούς της ελληνικής γης, δημιουργώντας στους τελευταίους κίνητρα για την καλλιέργεια και παραγωγή αγροτικών και κτηνοτροφικών προϊόντων».

Από τη συζήτηση έγινε φανερό ότι είναι αναγκαία η ανασυγκρότηση της αγροτοκτηνοτροφικής παραγωγής σε συνεταιριστικές βάσεις, που θα καλύπτουν τη ζήτηση με προϊόντα άριστης ποιότητας και στην απαιτούμενη ποσότητα. Η μεγάλη ποσότητα των παραγγελιών δεν μπορεί να εξυπηρετηθεί από μεμονωμένους παραγωγούς και ωθεί στην συνεργασία μεταξύ τους. Παράλληλα, οι μεγάλες παραγγελίες δίνουν τη δυνατότητα δωρεάν διάθεσης από μέρους των παραγωγών   κάποιων ποσοτήτων από τα διατιθέμενα προϊόντα για τα κοινωνικά παντοπωλεία κάθε περιοχής. Ταυτόχρονα προωθούνται δίκτυα λαϊκής συνεννόησης και συλλογικών μορφών αλληλεγγύης, που τώρα (επαν)ανακαλύπτουμε στην Ελλάδα.

Υποστηρίχτηκε ότι έχουμε πολύ δρόμο ακόμη μέχρι να οικοδομηθεί μια σχέση εμπιστοσύνης ανάμεσα στον καταναλωτή και τον παραγωγό αλλά, παρ’ όλο που τα κυκλώματα των μεσαζόντων είναι πανίσχυρα, η εκπαίδευση σε ένα άλλο τρόπο σκέψης και δράσης μπορεί να πατάξει την αισχροκέρδεια, να σταματήσει την αλόγιστη εισαγωγή προϊόντων που μπορούν να παραχθούν στην Ελλάδα,   και να βελτιώσει την ποιότητα προς όφελος της πραγματικής οικονομίας και του περιβάλλοντος.

Το κίνημα «Χωρίς Μεσάζοντες» σε όλες τις μορφές που μπορεί να πάρει βάζει τις βάσεις μιας νέας αντίληψης της οικονομίας, που στηρίζεται σε αρχές εμπιστοσύνης και αλληλεγγύης. Είναι δε ιδιαίτερα έντονη η προσπάθειά του να περιχαρακώσει την αυτονομία του από οποιοδήποτε κομματικό σχηματισμό (είναι χαρακτηριστικό ότι δεν παρά την πρόσκληση, δεν συναντήθηκε με τον Αλέξη Τσίπρα στη Θεσσαλονίκη)

Στην απογευματινή συνεδρία υπήρξε μια έντονη συζήτηση με τους πατατοπαραγωγούς, που φέτος κρατούν σε υψηλή σε σχέση με πέρυσι την τιμή της πατάτας προβάλλοντας διάφορους λόγους.  Ένταση στη συζήτηση σημειώθηκε και στην κριτική που διατύπωσε το ΣΠΑΜΕ (Συνεταιριστική Παράκαμψη Μεσαζόντων) για τη θέση του κινήματος της Πιερίας περί ομογενοποίησης της παραγωγής ώστε να είναι ίδια η ποιότητα και η γεύση σε κάθε γραμμάριο προϊόντος, θεωρώντας ότι έτσι χάνεται η ποικιλία.

Με πάθος από το Πολυτεχνείο

Ποιος είναι ο ορισμός της δολοφονίας; Ένας άνθρωπος πήδηξε από το μπαλκόνι, την ώρα που ήρθαν να του κάνουν έξωση. Ένας άλλος έκανε το ίδιο μαζί με τη γερόντισσα μητέρα του –δεν είχε κουράγιο να περιμένει τίποτε πια, ούτε καν το ξημέρωμα της επόμενης μέρας. Ποιος είναι ο ορισμός της δολοφονίας; Ένας άνθρωπος με επιτυχημένη μεταμόσχευση ψάχνει να βρει τα ανοσοκατασταλτικά φάρμακα που του είναι απαραίτητα για να ζήσει κι αυτά εξαντλούνται σιγά-σιγά. Αύριο μπορεί να μην υπάρχουν. Αυτός θα πεθάνει και δυο φορές θα έχει πεθάνει αυτός που του έδωσε ζωή από το θάνατό του…

Ο μνημονιακός πολιτικός κόσμος υπηρετώντας τον άγριο καπιταλισμό, κατασκευάζει μια κοινωνία της ένδειας και της εξαθλίωσης, της καταπάτησης των πλέον στοιχειωδών ανθρώπινων και εργασιακών δικαιωμάτων, αυτού του ίδιου του ύψιστου δικαιώματος στην ζωή και την αξιοπρέπεια. Ο  ΣΥΡΙΖΑ, η πληθυντική ριζοσπαστικήΑριστερά, μάχεται ενάντια σ’ αυτήν την αθλιότητα και το σπουδαιότερο όπλο μας είναι η αλληλεγγύη.

 Την Πέμπτη, στις 20 του Σεπτέμβρη, έγινε η συνάντηση μελών και φίλων του ΣΥΡΙΖΑ που άνοιξε το μεγάλο θέμα της Αλληλεγγύης, ξεκινώντας μια περίοδο πολιτικής εξωστρέφειας ύστερα από  την αναγκαία φάση της περισυλλογής που ακολούθησε τις εκλογές. Κατάμεστη η αίθουσα Γκίνη,  ο κόσμος έβγαινε στο διάδρομο, η συζήτηση κράτησε μέχρι τις 10 μ.μ.

Το εισηγητικό της πρόσκλησης έλεγε: «Δεν μπορούμε να μείνουμε με σταυρωμένα χέρια. Στον πόλεμο που ζούμε –γιατί περί πολέμου πρόκειται─ αντιπαρατάσσουμε τη μεγαλύτερη αντίσταση, την αντίσταση της αλληλεγγύης.  Η λαϊκή αντίσταση, η αυτοοργάνωση και η αλληλεγγύη δεν είναι μόνο επιλογή της δικής μας Αριστεράς, αλλά και ο μόνος δρόμος για να μην παραδοθούμε ως κοινωνία στον κατακερματισμό, τον κανιβαλισμό, τον εκφασισμό, τον εφησυχασμό, τη μοναξιά και την  απόγνωση. Παράλληλα είναι ο μόνος δρόμος αντίστασης στην ανάπτυξη αντικοινωνικών φαινομένων, όπως η αύξηση της εγκληματικότητας, η ανάπτυξη ρατσιστικών, φασιστικών και εθνικιστικών τάσεων. Το σύνθημα «κανείς μόνος στην κρίση» συμπυκνώνει τη λογική της παρέμβασής μας».

Πρωτοβουλίες στη βάση λαϊκών συνελεύσεων

Και τόνιζε: «Οι πρωτοβουλίες κοινωνικής αλληλεγγύης πρέπει να συγκροτούνται στη βάση λαϊκών συνελεύσεων, με τη μεγαλύτερη δυνατή πολιτική αντιπροσωπευτικότητα και κυρίως κοινωνική συμμετοχή, αποφασιστικό χαρακτήρα και οικονομική αυτοτέλεια. Βεβαίως, όπου δεν είναι δυνατή η εξασφάλιση ενός τέτοιου εύρους είναι αναγκαία η ανάληψη συγκεκριμένων πρωτοβουλιών και από επιμέρους σχήματα, όπως δημοτικές κινήσεις, τοπικές οργανώσεις, στέκια κ.λπ.

Ο συνολικός πολιτικός προσανατολισμός μας στο πεδίο της κοινωνικής αλληλεγγύης οφείλει να περιλαμβάνει την υπεράσπιση των βασικών κοινωνικών αγαθών και δικαιωμάτων, τη δημιουργία χώρων ελευθερίας στα πεδία του πολιτισμού, της επικοινωνίας και των δημόσιων χώρων, την προώθηση της αλληλέγγυας οικονομίας και την οργάνωση πρακτικών πολιτικών παρεμβάσεων που να πολιτικοποιούν και να ριζοσπαστικοποιούν μεγάλα τμήματα του πληθυσμού»

Εισηγήθηκαν η βουλευτίνα Επικρατείας Θεανώ Φωτίου, ο Τάσος Κορωνάκης, μέλος της Πανελλαδικής Συντονιστικής Επιτροπής του ΣΥΡΙΖΑ και ο Νίκος Γιαννόπουλος, μέλος του Δικτύου για την Υπεράσπιση των Κοινωνικών και Πολιτικών Δικαιωμάτων. Οι εισηγήσεις συμπυκνώνονταν στο πανώ που υπήρχε πίσω από τους ομιλητές: Αλληλεγγύη, Αντίσταση, Αυτοοργάνωση.

Η αλληλεγγύη ως  αντίσταση και αυτοοργάνωση

Η Αριστερά δεν βλέπει την αλληλεγγύη ως μια στατική, παθητική έννοια προσφοράς. Δεν είναι φιλανθρωπία η αλληλεγγύη. Είναι πολιτική στάση: στις δύσκολες ώρες οι άνθρωποι απλώνουμε το χέρι ο ένας στον άλλον, στηρίζουμε ο ένας τον άλλον. Για να επιβιώσουμε, να κρατήσουμε την αξιοπρέπειά μας. Η αλληλεγγύη δομεί ένα αξιακό σύστημα κέντρο του οποίου είναι ο ελεύθερος άνθρωπος και όραμά του η κοινωνία της ισότητας και της δικαιοσύνης, όπου είναι αυτονόητα εξασφαλισμένα αγαθά όπως η υγεία, η παιδεία, η στέγη, η τροφή…  Η έμπρακτη αλληλεγγύη είναι αδιαχώριστη από την αντίσταση στην τυραννία, τον αυταρχισμό, την κατευθυνόμενη αμάθεια, την παθητικότητα, το φασισμό, το ρατσισμό, τις μνημονιακές πολιτικές. Είναι η ίδια μια πράξη αντίστασης. Και φυσικά είναι αδιαχώριστη από την αυτοοργάνωση. Καμιά πολιτική δύναμη δεν μπορεί να εφαρμόσει πρακτικές αλληλεγγύης από πάνω. Πρόκειται για πρακτικές κινηματικές, που ξεκινούν από τη βάση. Η αλληλεγγύη δεν υποκαθιστά τις υποχρεώσεις του κοινωνικού κράτους. Ίσα-ίσα δημιουργεί αιτήματα και δείχνει τα κενά και τα σημεία γύρω από τα οποία πρέπει να επικεντρωθεί ο αγώνας.

Δεκάδες σύντροφοι και φίλοι πήραν το λόγο και μοιράστηκαν συγκεκριμένες εμπειρίες. Με ειλικρίνεια. Εκθέτοντας προβληματισμούς, δείχνοντας πού πέτυχαν αλλά και πού χωλαίνουν οι προσπάθειες των κινημάτων στα οποία μετέχουν. Καταδείχτηκε η δύναμη της δουλειάς στις τοπικές κοινωνίες και ο ρόλος της Τοπικής Αυτοδιοίκησης (μια Τ.Α. δημοκρατική, αλληλέγγυα στον πολίτη και με επαρκή χρηματοδότηση μπορεί να στήσει αξιοζήλευτες δομές αλληλεγγύης, όπως δείχνει το παράδειγμα της Ανοιχτής Πόλης,  για το οποίο μίλησε η Ελένη Πορτάλιου).  Προτάθηκαν δράσεις –κυρίως σε θέματα σίτισης, υγείας και παιδείας, όπως εθελοντικές δράσεις στα νοσοκομεία, κοινωνικά ιατρεία, παντοπωλεία, φαρμακεία, οδοντιατρεία, χαριστικά ή ανταλλακτικά παζάρια ρουχισμού, οικιακού εξοπλισμού, βιβλίων κ.λπ., συλλογικές κουζίνες, διανομή τροφίμων, σχολεία ενισχυτικής διδασκαλίας, εκμάθησης ελληνικών/ξένων γλωσσών, πολιτιστικά εργαστήρια, ομάδες θεατρικού παιχνιδιού,  κοινωνικά ωδεία, δίκτυα συνεταιριστικής και αλληλέγγυας οικονομίας, απευθείας συναλλαγής καταναλωτών – παραγωγών, εθελοντικές ομάδες νομικών, γιατρών, εκπαιδευτικών με προσφορά υπηρεσιών κοινωνικής προστασίας και φροντίδας. Τονίστηκε επίσης ότι οποιαδήποτε δράση κι αν αναλάβει ο ΣΥΡΙΖΑ, που θεωρεί την αλληλεγγύη  κεντρική πολιτική επιλογή, είτε μέλη του που θα ενισχύσουν ομάδες δουλειάς δεν πρέπει να διακατέχεται από ηγεμονισμούς. Τέλος, υπογραμμίστηκε η ανάγκη δημιουργίας μιας εύχρηστης διαδικτυακής πλατφόρμας με όλες τις πληροφορίες ανά θέμα και πρωτοβουλία.

Οι χαρούμενοι άνθρωποι, οι πραγματικά, βαθιά και αποφασιστικά χαρούμενοι άνθρωποι είναι επικίνδυνοι για το σύστημα. Συνεργάζονται, συν-δρουν, νοιάζονται και αγωνίζονται. Χαρούμενοι φύγαμε από το Πολυτεχνείο την Πέμπτη και από το πρωί της Παρασκευής,  πιάσαμε ήδη δουλειά.

ΕΠΟΧΗ, 23.9.2012

Advertisements